Terug
Plenair · wetgeving Gecorrigeerd beschikbaar

Instellingswet Adviescollege toetsing regeldruk

Regels omtrent de instelling van het Adviescollege toetsing regeldruk (Instellingswet Adviescollege toetsing regeldruk) (36450) 1e termijn

6 februari 2025 4u 10m

Document

Verslag

10 sprekers · 128 bijdragen

Instellingswet Adviescollege toetsing

regeldruk

Instellingswet Adviescollege toetsing regeldruk

Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:

- het wetsvoorstel Regels omtrent de instelling van het

Adviescollege toetsing regeldruk (Instellingswet Adviescollege toetsing regeldruk) (36450).

De voorzitterVoorzitter

Ik heropen. We gaan beginnen aan de eerste termijn van

de regering. Ik zit wel met een groot tijdprobleem, want het

volgende debat moet om 15.15 uur beginnen, omdat

minister Hermans strak in de tijd zit. Ik zou dolgraag dit hele

debat willen afmaken, inclusief de tweede termijn. Als dat

niet lukt — daar hoop ik niet op — zou dat betekenen dat

we de tweede termijn op een andere datum moeten doen,

maar dan moet ook de minister weer hiernaartoe komen.

Dat doe ik dus liever niet. Aangezien ik ook een beetje het

idee had dat de verschillen binnen de Kamer niet enorm

waren, zou ik het mooi vinden als we er met z'n allen in

slagen om het hele debat of te ronden voor 15.15 uur. Ik

hoop ook dat de minister puntig kan zijn in zijn mededelingen. Dan gaan we even de turbo erop zetten. De heer

Sneller heeft afgezien van zijn interrupties.

De algemene beraadslaging wordt hervat.

De voorzitterVoorzitter

Het woord is aan de minister.

Minister BeljaartsMinister

Dank u wel, voorzitter. "Regels die werken en de lasten

beperken", dat is mijn ambitie. Het is goed dat we hier

vandaag de tijd hebben voor dit belangrijke onderwerp.

Ondernemers worden soms gek van de regeldrukte. We

hebben van de vorige sprekers voorbeelden gehoord. Of

het nu gaat om koffiezaken, producenten van, bouwmaterialen of kappers: men wordt niet vrolijk van het beeld. Dat

blijkt ook uit de werkbezoeken en de gesprekken die ik met

ondernemers heb gehad in de afgelopen tijd, in de afgelopen jaren. Het komt steeds weer naar boven. Ze hebben

allemaal begrip voor het feit dat ons land regels nodig heeft,

maar ze geven ook aan dat het simpelweg te veel wordt.

De regeldruk houdt ze af van wat ze het liefste doen,

namelijk ondernemen, en daarmee ook van het werken aan

onze welvaart.

Ik noem een paar cijfers. De gemiddelde mkb-ondernemer

moet voldoen aan 71 tot 93 wettelijke verplichtingen. Dat

is niet niks. Afhankelijk van de omvang en de sector, variëren de regeldrukkosten voor mkb-bedrijven van ruim

€38.000 tot ruim €240.000 per jaar. Dat moet je maar op de

koop toe nemen. Dat zijn grote bedragen. Daarom heb ik

in december mijn offensief gelanceerd om de regeldruk

aan te pakken, namelijk het Actieprogramma Minder Druk

Met Regels. Ik geef onze waakhond voor de nieuwe regels

meer tanden. Daar hebben we het vandaag over.

Het wetsvoorstel dat we hier vandaag met elkaar bespreken,

is wat mij betreft het ankerpunt van deze aanpak. De

grootste winst van de regeldrukaanpak ligt in de toekomst,

namelijk in het voorkomen van erger. Voorkomen is beter

dan genezen. Dat geldt ook voor regels. Met dit wetsvoorstel

zorgen we dat we aan de voorkant beter nadenken over

regels en mogelijke alternatieven. Vandaar dat ik vandaag

expliciet stilsta bij het feit dat we met deze instellingswet

een belangrijke stap zetten in het voorkomen van onnodige

regeldruk.

Voorzitter. Ik heb mijn beantwoording gestructureerd in

drie kopjes: de algemene regeldruk, de Instellingswet ATR

en de regeldruk uit Brussel. Tot slot zal ik natuurlijk de

amendementen appreciëren. Op uw verzoek zal ik het zo

kort mogelijk houden.

De voorzitterVoorzitter

Misschien kunt u even aangeven wanneer een blokje is

afgelopen, want dat is het moment om te interrumperen.

Minister BeljaartsMinister

Ja. Ik begin met de algemene regeldruk. Mevrouw Van

Meetelen vroeg specifiek naar de regeldruk voor kleine

ondernemers. Dank voor de vraag. Binnen het Actieprogramma Minder Druk Met Regels wordt specifiek aandacht

besteed aan de regeldruk voor deze kleine bedrijven, bijvoorbeeld door de mkb-toets, zodat de wetgeving beter

aansluit bij de praktijk van deze specifieke kleine ondernemers. Bovendien wordt de aanpak vooral gericht op regeldrukvermindering per sector, in samenspraak met de

brancheorganisaties. In de werkwijze van het ATR, zoals

opgenomen in het werkprogramma, wordt bij de advisering

ook rekening gehouden met de uitvoerbaarheid voor het

mkb. Er wordt gekeken of de lasten proportioneel zijn.

Daarmee kan ik toezeggen dat het mkb expliciet zal worden

meegenomen in het werkprogramma voor 2025.

Dan de vraag over het bewustzijn van de regeldruk bij

ambtenaren. Ik geef daarop een gecombineerd antwoord

op meerdere terechte vragen. Dank daarvoor. Iedereen weet

dat regels nodig zijn om de samenleving werkbaar te

maken. Maar om dit verder te internaliseren, gaan we het

voorkómen van regeldruk dus ook verankeren middels een

sterker ATR, maar ook door middel van een scherpere

bedrijfseffecttoets met meer aandacht voor regeldruk. We

stellen een ambtelijke bewustwordingscampagne over

regeldruk in, want daar begint het mee, en een ministeriële

stuurgroep om het regelreductieprogramma te sturen.

Verder bespreek ik het met collega-ambtsgenoten, bijvoorbeeld als adviezen van het ATR daar aanleiding toe geven.

De staatssecretaris Rechtsbescherming stuurt aan het einde

van de maand de kabinetsreactie op het onderzoek door

de Erasmus Universiteit naar het gebruik van het Beleidskompas aan uw Kamer.

De heer Sneller vroeg mij naar de cultuurverandering. Wat

ik concreet doe om deze cultuurverandering te realiseren,

is het opstarten van de bewustwordingscampagne voor

beleidsambtenaren, waar ik zojuist aan refereerde, en ook

het aangaan van het gesprek hierover met toezichthouders

en uitvoerders. Wat ik u echter ook hoor zeggen, is een

cultuurverandering waar ook dit debat aan bijdraagt. We

moeten dus bij het maken van nieuwe wetten en het stemmen over die nieuwe wetten gezamenlijk de afweging

Instellingswet Adviescollege toetsing

regeldruk

6 februari 2025

TK 51

51-8-1

maken of het het risico van de regeldrukkosten waard is.

Dus ik hoop ook van harte dat dit vernieuwde mandaat voor

het ATR ons en de hele Kamer erin sterkt om die afweging

goed geïnformeerd te blijven maken.

De heer Thijssen vroeg mij naar de bewustwording bij

ministeries. Dat ligt een beetje in het verlengde van het

vorige antwoord. Ik verwacht zeker dat die bewustwording

nu gaat komen bij de ministeries. Dat gaat niet vanzelf; dat

realiseer ik mij heel goed. Maar mijn voorstel voor de

instellingswet gaat daar absoluut bij helpen. Het nieuwe

mandaat en de grotere rol van het ATR gaan het kabinet

en hun ministeries ook beter bij de les houden. Ik ben er

dus van overtuigd dat die zaken de bewustwording zullen

vergroten. Aanvullend komt het kabinet ook met een

bewustwordingscampagne om die ambtenaren aan de

voorkant veel meer bewust te maken, nog voordat er iets

voorligt waar een eventueel dictum 3 of 4 op afgegeven

kan worden.

De heer Flach en de heer Grinwis vroegen mij naar de

ministeriële stuurgroep en welke ambities ik heb op dat

punt. We hebben als kabinet in het regeerprogramma het

Actieprogramma Minder Druk Met Regels afgesproken. Dat

we onnodige regeldruk gaan aanpakken neem ik heel serieus, en ik zal uiteraard mijn collega's hierop aanspreken.

Sterker nog, we zullen elkaar daarop aanspreken. Dat doen

we overigens al. Ook een sterk ATR zal ons hierbij helpen.

Ik zal er ook op toezien dat we als kabinet serieus de

adviezen van het ATR meenemen in onze afweging. U kunt

mij in de ministerraad altijd als een soort gatekeeper zien

die hier altijd voor zal staan. Maar we moeten ook eerlijk

blijven: het blijven natuurlijk complexe afwegingen die altijd

ook aan uw Kamer zullen worden voorgelegd. Dus wat mij

betreft staan we allemaal voor de opgave om waar mogelijk

zo veel mogelijk onnodige regeldruk te voorkomen.

De heer Kisteman stelde mij een vraag over de mkb-monitor. Een aantrekkelijk ondernemersklimaat is essentieel om

groei en innovatie binnen het bedrijfsleven te faciliteren en

onze economie en ons bredewelvaartsniveau te behouden.

De eerste stap is weten hoe we ervoor staan en welke zorgen er bij de ondernemers leven. Dat heb ik lid Kisteman

ook horen beargumenteren. Daarvoor organiseerde ik onder

andere op 9 december jongstleden de eerste OndernemersTop in Eindhoven, waar ook een aantal van uw

Kamerleden aanwezig was. Daar ben ik ook de dialoog

aangegaan met de ondernemers om te kijken naar de uitdagingen die ze ervaren, maar ook om te kijken welke kansen

er zijn. Daarnaast presenteerde ik diezelfde dag nog de

nieuwste editie van de monitor ondernemingsklimaat en

het Actieprogramma Minder Druk Met Regels. Dit jaar ga

ik verder met de verkenner, de ondernemersgezant en het

ondernemerspact.

Over de concrete ambities stelden de heer Kisteman en

mevrouw Van Meetelen een vraag. Het schrappen van

regels duurt te lang om toe te kunnen zeggen dat de kosten

met 20% zijn afgenomen in 2026. Het gaat mij bovendien

om die merkbare verlichting van regeldruk. Zo hebben we

dat ook opgeschreven. Het gaat dus niet alleen om percentages op papier. Ook komen de meeste regels uit Brussel,

en daar zijn we natuurlijk ook weer afhankelijk van de

andere lidstaten. Ik maak het verminderen van de regeldruk

concreet met mijn Actieprogramma Minder Druk met

Regels, waarin de meest belastende verplichtingen uit het

indicatorenonderzoek aangepakt worden in het reductieprogramma. Nieuwe druk wordt voorkomen door dit nieuwe

mandaat van het ATR, de nieuwe bedrijfseffectentoets en

de bewustwordingscampagne voor ambtenaren. Hierbovenop kan ik toezeggen dat ik nog dit jaar die drie sectoren

laat onderzoeken, waardoor nieuwe knelpunten in

bestaande wetgeving aan het licht kunnen komen. Die wil

ik merkbaar gaan aanpakken. Uiteraard volg ik de kostenontwikkeling ook nauwlettend met de Regeldrukmonitor.

De heer Idsinga vroeg naar concrete doelstellingen van de

regering qua administratieve verplichtingen. In het regeerprogramma is een kwantitatieve doelstelling opgenomen,

namelijk dat de regeldruk voor ondernemers merkbaar daalt

gedurende deze kabinetsperiode. Dat wordt ook gemonitord

door de Regeldrukmonitor waar ik net ook aan refereerde.

Dat wil ik dus bereiken door het regelreductieprogramma

— dat heeft specifiek als doel de druk te reduceren — en

door het voorkomen van nieuwe onnodige regeldruk.

Anders is het namelijk ook weer dweilen met de kraan open.

De heer Kisteman had het erover dat de regeldrukkosten

gestegen zijn. Hij vroeg hoeveel tijd onze bedrijven en

ondernemers elk jaar kwijt zijn aan datgene wat Den Haag

en Brussel hen opleggen. Het antwoord daarop is: nee, er

is geen nulmeting gedaan van die regeldrukkosten. Dit zou

namelijk ook een zeer arbeidsintensieve exercitie zijn. Wel

wordt met de Regeldrukmonitor maandelijks en jaarlijks de

toename van de regeldruk gemeten. Hoeveel tijd ondernemers besteden wordt daarin omgezet in de regeldrukkosten.

Dat hebben we dus zeker inzichtelijk. Verder wordt met het

mkb-indicatorbedrijvenonderzoek en de specifieke sectoren

ook onderzoek gedaan naar aan hoeveel verplichtingen ze

moeten voldoen en hoeveel geld ze dit kost. Maar dit gaat

dus niet per se over hoeveel tijd ze eraan besteden.

Mevrouw Van Meetelen vroeg mij naar de stapeling van

regelgeving en zei dat het onoverzichtelijk is voor ondernemers. Zij vroeg wat ik hierin kan betekenen. Dat klopt. Ik

heb ook veel begrip voor ondernemers die aangeven dat

de verplichtingen cumuleren en zeggen dat het daardoor

onoverzichtelijk wordt. Misschien is het goed om te

benoemen dat ik samen met de bewindspersoon van BZK

met de pilot van de wetwijzer naga of we bijvoorbeeld met

een AI-tool wetgeving inzichtelijk kunnen maken voor

ondernemers of hoe we kunnen helpen om snel inzicht te

krijgen in voor hen relevante wet- en regelgeving. Dankzij

een combinatie van slimme zoektechnologie en generatieve

AI kunnen ondernemers interactief vragen stellen over weten regelgeving en ook antwoord krijgen.

De heer Grinwis vroeg mij te sturen op doelen in plaats van

middelen. Dank voor de vraag. Ik deel dat uitgangspunt.

Het sturen op doelen kan het beleid ook innovatievriendelijker maken. Daarom is in het Beleidskompas bewust

opgenomen welk doel we beogen te bereiken. Daarnaast

is de bewustwordingscampagne voor ambtenaren ook

opgenomen in het Actieprogramma Minder Druk Met

Regels.

De heer Kisteman vroeg naar de startnotitie van de mkbtoets. De startnotie dient als leidraad voor een gesprek of

een panelgesprek bij de mkb-toets. Om de kwaliteit van die

startnotitie te borgen, zal ik samen met de departementen,

het ATR en de koepelorganisatie kijken op welke onderdelen

deze verbeterd kan worden, bijvoorbeeld door nog meer

Instellingswet Adviescollege toetsing

regeldruk

6 februari 2025

TK 51

51-8-2

aan te sluiten bij het Beleidskompas, zodat onderlinge vergelijkbaarheid ook wordt versterkt. Het versturen van de

startnotitie naar het ATR is op zich niet nodig. Er zijn verschillende actoren betrokken bij de uitvoering van de toets.

Zij zien toe op de kwaliteit van de startnotitie en de verslagen. Het verslag van de mkb-toets is uiteraard wel relevant

voor het ATR. Daarom zeg ik ook toe dat het verslag naar

het ATR wordt verzonden.

Dan ga ik naar de vraag van de heer Grinwis over het

Beleidskompas. De kabinetsreactie op het onderzoek naar

het gebruik van het Beleidskompas wordt naar verwachting

deze maand nog door de staatssecretaris Rechtsbescherming naar uw Kamer gestuurd. Zoals u weet, draagt het

Beleidskompas bij aan het vroegtijdig betrekken van ambtenaren bij het beleidsproces, zodat ze nadenken over de

uitvoerbaarheid van het beleid en de wetgeving, net als de

bewustwordingscampagne voor het Actieprogramma

Minder Druk Met Regels.

Ik blijf bij de heer Grinwis, die een vraag had over toezichthouders en bedrijven. Hij vroeg hoe we met hen om de

tafel gaan. Dit wordt een onderdeel van het regelreductieprogramma. Dat is goed om te weten voor het lid Grinwis.

De precieze vormgeving gaan we nog afstemmen met de

andere departementen, toezichthouders en het bedrijfsleven. Het is werk in uitvoering.

Dan de toezichtsparadox, waarover de heer Grinwis een

goede vraag stelde. Hoe toezicht wordt vormgegeven, is

per domein weer anders. Voor elk domein is ook weer een

andere bewindspersoon verantwoordelijk. Het lijkt me dus

niet helemaal passend om hierover in algemene zin een

brief te schrijven, want ik zou het graag specifieker maken

ten aanzien van het regelreductieprogramma. Ik ben

namelijk ook van plan om de problemen op het gebied van

regeldruk waar de toezichthouders een rol in spelen, op te

pakken in het regelreductieprogramma. Daar wordt het dus

al in meegenomen. Voor de zomer van dit jaar zal ik uw

Kamer informeren over de voortgang en de resultaten van

de stuurgroep en het regelreductieprogramma.

Het lid Van Meetelen heeft mij een vraag gesteld over de

rol van gemeenten. Het is fijn dat ik daar antwoord op kan

geven. Mijn ministerie en de Vereniging van Nederlandse

Gemeenten, de VNG, werken samen in het programma

Betere Dienstverlening en Regelgeving Economie 2024-

2027. Dit programma is gericht op verbetering van de

dienstverlening en van de regelgeving voor bedrijven bij

gemeenten. Daarnaast kennen gemeenten en provincies

ook een bepaalde autonomie. Het is natuurlijk aan de vakdepartementen om erop toe te zien hoe die wetgeving door

provincies en gemeenten wordt ingevuld.

Er zijn een aantal specifieke voorbeelden genoemd, onder

anderen door de heer Grinwis, die het UWV noemde. Dat

is specifiek een verantwoordelijkheid van de minister van

SZW. Er was ook een specifieke vraag over het administreren van woon-werkverkeer. Dat zit bij IenW. Daarover hebben we eigenlijk al heel veel toegelicht en gezegd dat het

beter moet. Dat is ook werk in uitvoering. De heer Sneller

had het nog over een advies in de horecasector. Ook voor

die sector zijn sectorspecifieke verplichtingen bepalend

voor de hoogte van de regeldrukkosten. Dat blijkt uit het

onderzoek naar mkb-indicatorbedrijven uit 2023. In het

kader van het ondernemingspact blijf ik uiteraard ook in

gesprek met deze sector. De verkenner gaat nu de knelpunten ophalen, ook bij de horeca.

Voorzitter, daarmee ben ik aan het einde gekomen van dit

blokje.

De voorzitterVoorzitter

De heer Kisteman heeft een vraag. Ik geef eerst de heer

Thijssen het woord.

GroenLinks-PvdADe heer ThijssenGroenLinks-PvdA

Ik dank de minister voor alle antwoorden op deze vragen.

Een belangrijk punt van mijn inbreng was dat we kijken

naar regels en dat we, wat mijn fractie betreft, het aantal

onnodige regels naar nul moeten brengen, maar dat er ook

heel veel regels zijn die wel degelijk hartstikke nuttig en

goed zijn. Ik hoor de minister daar niets over zeggen. Ik wil

hier dus graag van hem horen waar we het over hebben

als we het hebben over vermindering van de regeldruk.

Gaan we het dan hebben over onnodige regels of gaat het

om het überhaupt schrappen van zo veel mogelijk regels?

Minister BeljaartsMinister

Dank voor de vraag. Met deze instellingswet beogen we

om het ATR meer mogelijkheden te geven. Dat betekent

niet dat er een opdracht ligt om alle bestaande regels vanuit

overheidswege door te lichten en daar met de pen doorheen

te gaan. Vandaar dat ik aan het begin van mijn betoog ook

benadrukte dat de grootste winst misschien wel in de toekomst ligt. Uiteraard ben ik de eerste die me er hard voor

maakt om te kijken waar we bestaande regels kunnen

schrappen. Dat doen wij ook met het Actieprogramma

Minder Druk Met Regels. Daarmee zijn we aan het kijken

en bij alle brancheorganisaties aan het ophalen waar de

knelpunten zitten. Maar de grootste winst ligt in de toekomst

door het ATR te betrekken bij Europese wet- en regelgeving

en door het ATR met veel meer kracht aan de voorkant erbij

te betrekken. Dan is ook die cultuurverandering nodig, want

ambtenaren moeten in een veel vroeger stadium voelen

en ervaren welk effect datgene waar ze mee bezig zijn, heeft

op burgers, overheden of bedrijven. Dat is de manier

waarop we daarnaar kijken. We gaan nu niet alle bestaande

regels doorlichten om te kijken wat daar gewijzigd kan

worden. Dat kan wel situationeel opgepakt worden.

De voorzitterVoorzitter

Ik doe weer zes interrupties p.p. De heer Thijssen.

GroenLinks-PvdADe heer ThijssenGroenLinks-PvdA

Dit is niet helemaal een antwoord op mijn vraag. Eigenlijk

is het géén antwoord op mijn vraag. Richten we ons nu op

het verminderen van regels of gaat het erom de onnodige

regels en de onnodige regeldruk die zij veroorzaken voor

ondernemers naar nul te brengen?

Minister BeljaartsMinister

Dat is precies wat ik net poogde aan te geven: het is en-en.

Bij waar we het nu over hebben, de extra bevoegdheden

van het ATR, is de grootste opgave niet om alle bestaande

wet- en regelgeving door te lichten en met een lijstje te

komen van wat overbodig is. Wat wij wél doen, alleen al

Instellingswet Adviescollege toetsing

regeldruk

6 februari 2025

TK 51

51-8-3

vanuit Economische Zaken, is inventariseren waar die

onnodige regels zitten. Dat halen we dus heel bewust op.

Dat is ook niet binnen een maand af. Daar gaan we ons

natuurlijk wel hard voor maken. In dat Actieprogramma

Minder Druk Met Regels hebben we ook al een aantal concrete gevallen gedefinieerd waarmee we aan de slag gaan

om, waar er onnodige of onwerkbare regels zijn, die wel te

schrappen. Het is dus en-en.

komt, waar wij weinig of geen invloed op hebben. Om een

voorbeeld te geven: er is een wet uit Europa die bijvoorbeeld al 400 miljoen kost voor het bedrijfsleven en voor de

bv Nederland om te implementeren. Dat soort zaken maken

het dus onmogelijk om een fixed percentage aan te houden,

omdat Europese regelgeving best intrusief kan zijn en dus

ook veel kosten kan hebben. Dat maakt dat ik me niet vast

wil leggen op een hard percentage, een bedrag of een

aantal, want dat is buiten onze invloed.

GroenLinks-PvdADe heer ThijssenGroenLinks-PvdA

Toch nog even voor de zekerheid. Van mij mag het ATR of

de minister ook kijken naar het verleden om te zien waar

toen sprake was van onnodige regels en onnodige regeldruk. Het is heel goed dat we in ieder geval ook naar de

toekomst kijken. Maar de minister zegt net in zijn antwoord

ook: en-en. We gaan dus ook kijken hoe we het aantal regels

überhaupt kunnen reduceren. Als dat zo is, vraag ik mij af

welke wet of welk doel in de wetten en de regels die we

hebben, de minister eigenlijk onnodig vindt, waardoor we

die kunnen schrappen. Ik hoor de minister "en-en" zeggen,

waardoor ik toch een beetje vrees krijg: gaan we met deze

wet toch proberen om nuttige regels te schrappen?

Minister BeljaartsMinister

Dank voor de vraag. Ik vrees dat ik toch bij het vorige antwoord moet blijven. Waar we het vandaag over hebben

qua instellingswet, is dat er regels in de toekomst zijn waar

nu over wordt overlegd en die in bewerking zijn om uiteindelijk voorgelegd te worden in de ministerraad en in uw

Kamer. Het schrappen en het inventariseren van onnodige

regels uit het verleden, in de huidige regels, liggen nu niet

bij het ATR. Wij zijn als ministerie van Economische Zaken

met alle sectoren druk bezig met het kijken daarnaar.

GroenLinks-PvdADe heer ThijssenGroenLinks-PvdA

Toch nog één keer. Oké, dan hebben we het over het ATR

en het gaat over toekomstige regelgeving. Het doel is dan

om onnodige regels die we mogelijk gaan maken met

elkaar, te voorkomen en om dus onnodige regeldruk te

voorkomen.

Minister BeljaartsMinister

Dat klopt. En er wordt gekeken bij alle wetgeving die aangeboden wordt bij de ministerraad. Dan wordt met een

dictum gekeken naar de haalbaarheid, de effecten en de

opstapeling, bijvoorbeeld bij het bedrijfsleven of bij andere

dingen. Dat is niet anders dan hoe het nu gebeurt.

VVDDe heer KistemanVVD

In zijn beantwoording geeft de minister aan dat het reduceren van de regeldrukkosten met 20% in 2026 niet haalbaar

is vanwege de processen die lopen. Maar stel nu dat we

zeggen: als de processen zijn gestart, maar nog niet zijn

afgerond, dan tellen we die ook mee. Zou het dan wel

haalbaar zijn?

VVDDe heer KistemanVVD

Dat snap ik, maar uit die indicatorbedrijven is echt wel

duidelijk te zien welke regeldrukkosten uit Brussel komen

en welke niet. Dan zouden we daar toch vanuit Nederlandse

regeldrukkosten een hard cijfer aan kunnen koppelen?

Minister BeljaartsMinister

Nogmaals, ik begrijp de ambitie, maar het is niet zo makkelijk om daar kwantitatief een bedrag of een percentage aan

te hangen. Dat is dus iets waar ik me niet aan wil committeren. Het moet ook wel deugdelijk gaan. We hebben gezegd

dat het merkbaar minder moet worden. Dat is natuurlijk

kwantitatief, want dat meten we ook in de Regeldrukmonitor. Dus in die zin hebben we daar al wel een kwantitatieve

doelstelling.

SGPDe heer FlachSGP

De minister zei in zijn beantwoording dat veel van de regels

uit Europa komen. Dat is natuurlijk zo, maar daar hoeven

we ook niet naar te kijken. We gaan natuurlijk geen richtlijnen of verordeningen schrappen. Dat is ook niet wat de

minister bedoelt. Het punt zit vaak in de manier waarop wij

die richtlijnen handhaven of daar onderliggende regelgeving

aan verbinden, bijvoorbeeld hoe wij sinaasappels uit Egypte

keuren voordat ze hier op te markt mogen komen, of hoe

we de certificaten rondom zuivel uit Duitsland regelen. Daar

wijken we in belangrijke mate af van Duitsland en België,

die daar veel eenvoudigere, toepasbaardere en werkbaardere regels voor hebben. Zou de minister daar specifiek

aandacht aan willen besteden, ook naar aanleiding van de

signalen van MKB-Nederland? Hoe kunnen we nou meer

in lijn met onze buurlanden werken? Ik denk dat dat al tot

een enorme lastenverlichting leidt voor ondernemers.

Minister BeljaartsMinister

Ik merk op dat deze vraag wat breder is dan de discussie

van vandaag over de instellingswet. Maar het is wel een

terechte zorg. Ik herken 'm uiteraard ook. Dat doen we. Dat

doen we natuurlijk ook voor een gelijk speelveld. Dat doen

we ook omdat we hebben gezegd dat we geen nationale

koppen willen. Dus in die zin: als die signalen bij ons komen,

dan kijken we altijd heel kritisch of het in lijn is met de

ambitie van geen nationale koppen, met een gelijk speelveld

en met alle andere afspraken die we hebben gemaakt. Dus

dat is een heel helder punt, dat ik absoluut overneem.

Minister BeljaartsMinister

Ik begrijp waar de heer Kisteman heen wil. Het liefst zou ik

ook een harde deadline noemen of een hard cijfer hebben:

één in en één uit, of zoveel procent minder. We moeten er

alleen ook bij stilstaan dat er veel regelgeving vanuit Europa

SGPDe heer FlachSGP

Kort, om het nog even specifiek te hebben. We gaan een

apart debat hebben met een staatssecretaris over de NVWA.

Maar het zit hem dus ook vaak bij onafhankelijke toezichthouders. Ik kan me voorstellen dat het lastiger is om daar

direct op te sturen, maar in onderliggende regelgeving kan

Instellingswet Adviescollege toetsing

regeldruk

6 februari 2025

TK 51

51-8-4

het kabinet, denk ik, wel hele duidelijke kaders aangeven.

Dat geef ik dus graag nog even mee.

NSCDe heer IdsingaNSC

Ik vroeg inderdaad naar een kwantificering van de vermindering van de regeldruk. Ik krijg als antwoord: merkbaar

minder. "Merkbaar minder": wat is dat eigenlijk?

Minister BeljaartsMinister

Bedankt voor de vraag, meneer Idsinga. Ik zeg dit niet om

flauw te doen, maar "merkbaar minder" kan al één regel

minder zijn of 1% in de Regeldrukmonitor minder. Dat is

de kwantitatieve benadering daarvoor. Uiteraard is helder

dat de ambitie is dat ondernemers dusdanig merken dat ze

minder tijd kwijt zijn achter de laptop met lijstjes invullen,

dat ze meer in de zaak of met hun bedrijf bezig kunnen zijn.

De heer Kisteman had een paar mooie praktijkvoorbeelden

daarvan. Merkbaarheid is dus gelieerd aan de Regeldrukmonitor. Het kan al om een percentage vermindering gaan.

NSCDe heer IdsingaNSC

Dus die cijfers uit 2022 … Een beetje mkb'er is al zo'n

€40.000 per jaar kwijt aan kosten. Wat is dan de doelstelling

voor "merkbaar minder"? Ik zou zeggen: de helft.

Minister BeljaartsMinister

Ik snap de toespeling. Hier lopen natuurlijk ambities van

het kabinet en de realiteit waar we in zitten door elkaar. Dat

helpt niet. In de bijdragen van de leden hebben we veel

voorbeelden gehoord van waar wet- en regelgeving wél

nodig is. Dat erkennen we ook. Het is dus niet zo makkelijk

om daar een hele harde kwantitatieve doelstelling aan te

verbinden.

D66De heer SnellerD66

Het kan natuurlijk wel. Volgens mij bedoelt de heer Idsinga

dat dit een topprioriteit van het kabinet is, maar dat er geen

enkele afrekenbare doelstelling ligt. De minister zegt zelfs

dat hij met 1% tevreden is. Dat is niet heel ambitieus

natuurlijk. Misschien moet hij toch proberen met een

ambitieuzere doelstelling te komen, waarvan we over een

aantal jaar — wie weet — kunnen zeggen dat het gelukt is

of niet.

Minister BeljaartsMinister

Ook de vraag van de heer Sneller snap ik. Die 1% is

natuurlijk niet dé ambitie. De ambitie van het kabinet is veel

meer dan dat. Wat we alleen niet moeten doen, is valse

verwachtingen managen, ook deels omdat uw Kamer daar

voor een groot deel over gaat. De ambitie is er. Die is ook

al merkbaar in de gesprekken met ondernemers, met de

brancheverenigingen, met de Malietoren. Dat doen we ook

met de verkenner die daarmee bezig is. We laten de

OndernemersTop jaarlijks terugkomen. We onderzoeken

dat ook met de Regeldrukmonitor. Dus we hebben meerdere

ijkmomenten waarop we dat merkbaar laten terugkomen.

Was het maar zo eenvoudig dat we konden zeggen: 20%

minder. Of: voor een gemiddelde mkb-ondernemer €20.000

minder als effect. Dat zou fantastisch zijn, maar we zitten

in de moeilijke context waarin het schrappen van regels nu

eenmaal niet zo eenvoudig is. Voor elk argument om een

regel te schrappen komen er weer twee in de plaats om 'm

vooral te behouden. Dat is wel de moeilijke context waar

we in zitten. Dat maakt ook dat het niet eenvoudig is om

een harde doelstelling te formuleren, wat ik wel een beetje

proef.

D66De heer SnellerD66

Dan toch een winstwaarschuwing. Het kabinet heeft heel

erg de suggestie gewekt, bij ondernemers, bij mensen, dat

er minder lasten komen. Het is misschien wel goed om deze

winstwaarschuwing, die de minister nu ook afgeeft, wat

vaker erbij te noemen, want dan kunnen we allemaal onze

verwachtingen wat lager stellen.

Minister BeljaartsMinister

Dat beeld herken ik niet. Wij hebben namelijk geen kwantitatieve doelstellingen genoemd, dus we hebben ook niet

die verwachting gewekt. Wat wel erg gewaardeerd wordt

bij ondernemers en brancheorganisaties, is dat er eindelijk

op een serieuze manier werk van wordt gemaakt. Ik denk

dat ondernemers in het land blij zijn dat er actie ondernomen wordt. Daar heb je meer aan dan aan een percentage

noemen en dat daarna niet halen.

Voorzitter, met uw goedvinden ga ik naar het volgende

blokje, ATR en instellingswet. De heer Sneller vroeg mij

naar de keuze voor de professionals in de zorg, het onderwijs en de sociale zekerheid. De advisering van het ATR

over de regeldruk voor bedrijven en burgers gaat over alle

bedrijven en burgers, maar er is voor beroepsbeoefenaren

een beperking tot de sectoren zorg, onderwijs, veiligheid

en sociale zekerheid. Bij het instellingsbesluit voor Actal in

2011 bleek al dat beroepsbeoefenaren in deze sectoren in

de praktijk de meeste last hebben van regeldruk. Het ATR

hanteert dus een brede uitleg van de doelgroepen met

betrekking tot regeldruk. Zo vallen agrariërs onder de

categorie "bedrijven" en vrijwilligersorganisaties onder de

categorie "burgers". In de praktijk levert dit ook geen probleem op.

De heer Vermeer vroeg naar het gebruik van de term

"organisaties". In het verleden zijn naast bedrijven en burgers sectoren als speerpunten naar voren gekomen waarbij

de regeldruk extra aandacht verdiende. Die heb ik net ook

genoemd. Daarom is niet gekozen voor de term "organisaties" en zijn de speerpunten expliciet naar voren gebracht.

Die worden ook in artikel 1 genoemd.

De heer Grinwis stelde een vraag over de signalen uit de

samenleving, en over een gestandaardiseerde werkwijze

en een format. Kan het ATR helpen om het zo efficiënt

mogelijk te maken? Het staat het ATR vrij om een dergelijk

meldpunt te ontwikkelen. Het voorstel bevat al de mogelijkheid voor het adviescollege om de regering te adviseren

omtrent knelpunten in bestaande regelgeving naar aanleiding van signalen uit de samenleving. Hoe het ATR deze

signalen verzamelt, is uiteraard aan het ATR zelf.

De heer Flach vroeg of het ATR opnieuw in staat gesteld

moet worden tot een gewijzigd advies. Het gaat inderdaad

om een verplichting, die al in het wetsvoorstel is opgenomen. De rol van het ATR is nu als volgt. De minister bereidt

regelgeving voor en hoort het advies van het ATR. Als de

minister na advisering van het ATR de regelgeving nog een

Instellingswet Adviescollege toetsing

regeldruk

6 februari 2025

TK 51

51-8-5

keer wijzigt op een manier die zorgt voor substantiële extra

regeldruk, heeft de minister de verplichting deze wijziging

opnieuw aan het ATR voor te leggen voor een aanvullende

zienswijze. Kortom, hoewel het initiatief bij de minister ligt,

heeft het ATR nu al de mogelijkheid om een aanvullende

zienswijze te geven bij wijzigingen die leiden tot substantiële

regeldruk.

De heer Flach vroeg mij naar het doenvermogen. Het ATR

toetst voor zowel bedrijven als burgers. Daar waar burgers

tot de doelgroep behoren, wordt door het ATR ook reeds

bezien of een doenvermogentoets is uitgevoerd, of er oog

is geweest voor het burgerperspectief en of er overleg is

gevoerd met de burgers. Burgers worden dus ook in de

regeldrukoverzichten meegenomen. Dus mijns inziens is

het burgerperspectief daarmee voldoende verankerd in de

advisering van het ATR.

De heer Thijssen vroeg mij naar de Raad van State. Hij

stelde dat deze kritisch zou zijn over de extra bevoegdheden.

De Raad van State adviseerde mij hierover op grond van

beperkte gegevens. Ze namen niet mee waartoe de adviezen

wel hebben geleid. Ik onderschrijf dus het nut en de noodzaak van de extra bevoegdheden. Daarom volg ik de Raad

van State hierin niet.

De heer Flach vroeg mij of het idealiter niet zo zou moeten

zijn dat we geen wetsvoorstellen met een negatief dictum

behandelen. Dat is uiteraard aan uw Kamer om te bepalen.

Bij een negatief dictum moet het worden vermeld in de

memorie van toelichting. Dit moet ook worden meegestuurd

met het wetsvoorstel. Dan kan uw Kamer beoordelen hoe

ze het belang van de regeldruk weegt tegen de andere

belangen van het wetsvoorstel dat voorligt.

Mevrouw Van Dijk vroeg mij naar het voorstel dat het ATR

ook een taak krijgt in het adviseren van stapeling en de

samenhang van de wet- en regelgeving. Hoewel ik wel

begrip heb voor het idee, omdat verplichtingen kunnen

cumuleren en ondernemers dan aangeven dat het te veel

wordt. Dat is in veel gevallen zo. Het is wel ingewikkeld om

hierover te adviseren, want de structurele uitbreiding van

hun taak past niet in de brede doelstelling van dit specifieke

wetsvoorstel. Daarnaast is het ook onduidelijk wat de

afbakening is van de samenloop van verplichtingen en

wordt het onwerkbaar als dit ook departementoverstijgend

zou zijn. Het wetsvoorstel bevat een mogelijkheid voor het

ATR om de regering te adviseren over knelpunten in

bestaande regelgeving, naar aanleiding van signalen uit de

samenleving, waaronder bedrijven. Denk bijvoorbeeld aan

een samenloop van verplichtingen. In het Actieprogramma

Minder Druk Met Regels heb ik ook een nieuw instrument

geïntroduceerd: het regelreductieprogramma. Daarin worden de bestaande regels nog eens onder de loep genomen.

Laten we die samenloop van verplichtingen met het regelreductieprogramma aanpakken.

De heer Idsinga stelde mij een vraag over de 60% geïmplementeerde adviezen en wat er dan gedaan wordt. Uit de

recente monitoring blijkt dat de opvolging van de ATRadviezen vergelijkbaar is met de periode 2017-2020.

Gemiddeld wordt ruim 60% van die adviezen geheel of

gedeeltelijk overgenomen. Ik blijf me uiteraard inzetten

voor een betere borging van de ATR-adviezen, onder andere

door een duidelijkere verantwoording in de memorie van

toelichting en een actievere rol van het ATR in de vroege

fase van de wetgeving en mijn rol als gatekeeper in de

ministerraad.

Mevrouw Van Dijk had mij een vraag gesteld over de

inventarisatie opvolging. Ze vroeg of ik meer inzicht wilde

geven in de opvolging van de adviespunten. Dat is een

goed punt. Ik wil uiteraard het ATR vragen om dit te doen.

De heer Idsinga vroeg mij naar het "comply or explain"-

principe. Door de adviespunten van het ATR met toelichting

vanuit de vakdepartementen op te nemen in de memorie

van toelichting onder een separaat kopje. Dat is één. Het

vakdepartement geeft bij ieder adviespunt aan op welke

wijze deze is verwerkt en of het adviespunt wel of niet is

overgenomen. Daar is dan het onderdeel explain.

De heer Vermeer had een vraag over bestaande koppen.

Hij vroeg hoe ik dat zie. Is het voldoende om advies te geven

over de bestaande regeldruk. Het wetsvoorstel heeft het

ATR het mandaat om te adviseren over knelpunten door

regeldrukeffecten van bestaande regelgeving, naar aanleiding van signalen uit de samenleving. Daar refereerde ik

net aan. Als die signalen bijvoorbeeld uit het bedrijfsleven

komen, dan nemen we die uiteraard ter harte. Het ATR kan

op die manier dan ook adviseren over de gevallen waarin

niet lastenluw is geïmplementeerd en nationale koppen zijn

ontstaan. Als uitgangspunt hanteert het ATR dus dat er

sprake is van een nationale kop wanneer de Nederlandse

werkwijze van EU-implementatie meer regeldruk veroorzaakt dan strikt nodig om bepaalde Europese regelgeving

te implementeren. Dat lijkt me ook een effectief uitgangspunt.

De heer Sneller vroeg mij of het budget voldoende is. De

afgelopen periode heeft het ATR het extra budget al ingezet

voor de voorbereidingen op de nieuwe taken, door het

secretariaat en de kennis te versterken. De indruk is dat het

ATR hiermee goed is voorbereid op de geschetste taken.

Dat krijgen wij ook terug. Er is periodiek overleg met het

ATR. Ik zal daarbij uiteraard de vinger aan de pols houden

over de uitwerking van de wet. Waar nodig zal ik overleg

hebben met het ATR om te kunnen optreden bij knelpunten.

De heer Grinwis vroeg mij of het ATR op eigen initiatief

advies zou mogen uitbrengen aan de Eerste Kamer. In

artikel 3, derde lid van het wetsvoorstel is al geregeld dat

de Eerste Kamer het ATR kan verzoeken om te adviseren

over een amendement van de Tweede Kamer. Voorts vind

ik het onwenselijk als het ATR dit ongevraagd zou kunnen

doen, omdat het ATR dan het risico loopt in politiek vaarwater te komen. Volgens mij werd daar al aan gerefereerd

door andere sprekers. Als je over het ene amendement wel

ongevraagd adviseert maar niet over het andere, loop je

ook het risico van politieke advisering. Dat komt het gezag

van het ATR niet ten goede.

De heer Thijssen vroeg mij naar het ervaren nut. De definitie

in deze wet van "ervaren regeldruk" gaat juist uit van de

visie van degene voor wie de wet- of regelgeving gaat gelden. In deze definitie accepteren we dus als Rijk juist dat

een burger of bedrijf een wet als niet nuttig ervaart, en dat

hij daarom wat hij moet doen voor deze nieuwe regelgeving

als extra belastend ervaart. Kortom, het Rijk bepaalt niet

het ervaren nut, maar de burger of het bedrijf doet dat.

Instellingswet Adviescollege toetsing

regeldruk

6 februari 2025

TK 51

51-8-6

De heer Thijssen vroeg me ook om een nadere duiding te

geven van het begrip "forse regeldruk". Dank, dat is ook

een goede vraag. Wat "forse regeldruk" precies betekent,

is niet in vaste, algemene termen te definiëren. De reden

daarvoor noemt de heer Thijssen eigenlijk zelf al: het hangt

van de context af. Het hangt af van de vraag of bepaalde

regelgeving alleen gaat gelden voor grote bedrijven, of ook

of alleen voor kleine mkb'ers, want hun financiële armslag

is natuurlijk verschillend. Maar ook de kosten kunnen fors

zijn in termen van totale kosten voor Nederland, bijvoorbeeld omdat er heel veel bedrijven zijn in Nederland die te

maken hebben met een bepaald stuk van de regelgeving.

Ook relevant is natuurlijk de vraag of regelgeving betrekking

heeft op burgers of bedrijven, want ook hun financiële

positie is compleet anders. Meerdere van deze aspecten

bepalen dus of iets als "fors" wordt beschouwd.

Ik blijf bij de heer Thijssen. Hij vroeg mij om de begrippen

"werkbaar" en "onwerkbaar" te definiëren. De werkbaarheid

van een verplichting hangt af van hoe gemakkelijk deze in

de reguliere bedrijfsvoering past. Dit verschilt dus ook per

sector en kan in die zin ook niet worden geobjectiveerd.

Hoe specifieker de wet, des te meer de werkbaarheid

objectief kan worden beoordeeld. Maar de wetgeving wordt

daardoor ook ingewikkelder en daarmee vanzelf minder

werkbaar.

De heer Idsinga stelde mij een vraag over de spoedprocedure. In de afgelopen jaren is ervaring opgedaan met de

spoedprocedure. Ik kan zeggen dat die in zeer beperkte

gevallen worden toegepast, bijvoorbeeld bij overheidsbesluiten in fiscale zin of landbouwbesluiten die een dag na

besluitvorming al moeten ingaan. Ik ben uiteraard bereid

om toe te zeggen dat ik ga bezien hoe de uitkomst van het

overleg kan worden opgenomen in de toelichting van een

dergelijke regelgeving.

De heer Thijssen vroeg mij naar de arbeidsomstandigheden

en naar het advies van imvo. Uiteraard zal ik de toezegging

doen dat alle stakeholders worden gehoord bij toekomstige

evaluaties. Onderdeel van het ATR-advies is juist het toetsen

of betrokken doelgroepen zijn betrokken en gehoord bij het

leidende ministerie. Als er onvoldoende betrokkenheid is

geconstateerd door het ATR, zullen wij dat altijd melden in

onze evaluatie.

De laatste vraag in dit blokje is die van de heer Sneller over

de verwerking van de motie-Paternotte. Onder artikel 4, lid

c van de wet is opgenomen dat op verzoek van de regionale

overheid, een waterschap of openbare lichamen zoals de

eilanden, het ATR kan adviseren over de regeldrukeffecten

van hun regelgeving indien geen afbreuk wordt gedaan

aan de uitvoering van de kerntaken van het ATR. Daarmee

is mijn inziens inderdaad voldaan aan de motie van de heer

Paternotte.

organisaties niet te beschrijven en alleen het woord "organisaties" te gebruiken, zodat er niets uitgesloten wordt. Daar

is de minister volgens mij niet op ingegaan.

Minister BeljaartsMinister

Dat klopt. Dank voor de verduidelijking. We hebben juist

getracht om het zo breed mogelijk te maken zodat we niemand uitsluiten, want we willen het advies zo breed

mogelijk dekken. Daarom hebben we voor die termen

gekozen.

BBBDe heer VermeerBBB

Maar dan is het beschrijven van "bedrijven", "burgers" en

"beroepsoefenaars in de zorg, het onderwijs, de veiligheid

en de sociale zekerheid" dus overbodig. Gaat de minister

dat er dus nog uit gooien in een nota van wijziging?

Minister BeljaartsMinister

Dank voor de vraag. We hebben die juist wel specifiek

opgenomen, omdat we hebben ervaren dat de regeldruk

daar aanzienlijk is. Daar is dus wel over nagedacht. We

hebben getracht om de definitie niet te eng te maken, door

organisaties, bedrijven en burgers op die manier te

benoemen, zodat dat de reikwijdte op een juiste manier

beschrijft.

BBBDe heer VermeerBBB

Dan verschillen we erover van mening of dit een beperking

is of juist een verbreding. Wat ons betreft wordt het een

beperking door specifieke sectoren te noemen. Mijn laatste

vraag aan de minister is of het dan zijn bedoeling is om het

te beperken. Anders zullen we het moeten amenderen.

Minister BeljaartsMinister

Het is wel de bedoeling om enigszins te beperken, omdat

je anders alles en iedereen meeneemt. Een deel van de

beperking is dus wel van toepassing, maar niet om uit te

sluiten dat een burger of een bedrijf of een maatschappelijke

organisatie hieronder zou vallen.

BBBDe heer VermeerBBB

Komt er dan een nota van wijziging, zodat er "waaronder"

staat en niet "uitsluitend"?

Minister BeljaartsMinister

Als we daarmee het comfort kunnen bieden dat het zeker

geen verenging is, kan ik dat inderdaad toezeggen. Het is

natuurlijk nooit de bedoeling geweest om mensen zich

buitengesloten te laten voelen.

De voorzitterVoorzitter

Tot zover dit blokje. Het woord is aan de heer Vermeer, die

wakker schrikt.

De voorzitterVoorzitter

De heer Vermeer roept: toezegging.

BBBDe heer VermeerBBB

De minister gaf op mijn vraag over organisaties aan dat in

het begin van het voorstel precies is omschreven welke

organisaties het zijn. Maar mijn punt was juist om die

SGPDe heer FlachSGP

De minister is tot op het bot gemotiveerd om de regeldruk

terug te dringen. Daar ben ik van overtuigd, ook gezien zijn

verleden. Maar deze wet is geen weergave van de goede

bedoelingen van deze minister. Eén ding is namelijk zeker:

Instellingswet Adviescollege toetsing

regeldruk

6 februari 2025

TK 51

51-8-7

na deze minister komt er weer een andere minister. Het kan

zijn dat een minister Sneller of minister Thijssen daar in de

toekomst heel anders over denkt. Het is dus ook belangrijk

dat we dingen goed vastleggen in de wet. Dat hangt af van

een aantal punten, bijvoorbeeld van de vraag waar het initiatief ligt voor een hertoets bij substantiële wijzigingen.

Ligt dat bij de minister of bij het ATR? Dat geldt ook voor

comply or explain. Dat is nu een goede bedoeling, zo van:

we nemen dat op onder een apart kopje. Zou het niet veel

beter zijn als de minister zijn geurspoor achterlaat door dat

te verankeren in de wet, zodat toekomstige ministers daar

ook aan gebonden zijn?

SGPDe heer FlachSGP

Ik besteed hier toch nog een interruptie aan. Waarom maken

we hier dan een wet voor? Als het om interne motivatie

gaat, hebben we geen wet nodig. We hebben een tijdelijke

instelling gehad van het ATR. We maken daar nu iets permanents van. Dat doen we toch om dingen vast te leggen

en onafhankelijk te maken van intrinsieke motivatie? We

doen het omdat we het gewoon willen. Eerlijk gezegd

begrijp ik de motivatie echt niet. We komen daar straks

misschien nog over te spreken bij de appreciatie van de

amendementen, maar dit is toch het moment om dingen

voorbij goede bedoelingen in de wet te verankeren?

Minister BeljaartsMinister

Dank voor de vraag. De ambitie die we als kabinet hebben

wat betreft regeldruk, houdt niet op bij deze instellingswet.

Die is veel breder. Uiteindelijk zit het in de daadkracht en

in het voor elkaar krijgen daarvan. We hebben in alle jaren

namelijk best veel en goed geïnventariseerd waar de schoen

knelt. Alleen, de executiekracht is niet altijd op hetzelfde

tempo meegegaan. Er is dus een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Het probleem is niet opgelost met de wijziging

die u aangeeft. Het gaat om het aanpakken van een veelvoud aan regels. Of het initiatief nou ligt bij het ATR of de

minister; het gaat er uiteindelijk om dat het kabinet het als

prioriteit ervaart en daar stappen voor zet. Ik zie dus niet in

waarom deze wijziging per se bewijst of borgt dat het in de

toekomst beter gaat. Het blijft ook echt afhankelijk van de

bewindspersonen en de Kamer of we met dit onderwerp

aan de slag gaan. Volgens mij staan we hier vandaag om

een hele belangrijke stap te zetten, die ook warm onthaald

wordt. Alleen, ik zie deze specifieke wijziging niet als

waarborg dat het in de komende jaren of met nieuwe kabinetten ineens beter zal gaan. Ik zie het niet als borging die

voorkomt dat je terugvalt.

SGPDe heer FlachSGP

Ik kan toch niet zo heel veel met dit antwoord. Een minister

die een negatief dictum op een voorstel krijgt en op basis

daarvan een wijziging doet, zal gewoon niet zo heel erg

gemotiveerd zijn om zelf opnieuw een advies te vragen aan

het ATR. Zou het niet veel beter zijn als een onafhankelijk

instituut als het ATR gewoon zelf het initiatief zou kunnen

nemen om opnieuw een advies te geven over die wijziging?

Dat leg je dan vast in de wet. Daarmee maak je het ook

persoonsonafhankelijk en onafhankelijk van de motivatie

van een volgend kabinet of volgende minister. Iedereen zal

zich daar dan aan moeten conformeren. Nu is het toch een

beetje te veel afhankelijk van de persoon die op dat moment

van goede wil is.

Minister BeljaartsMinister

Daar ben ik het deels mee eens. Maar het heeft natuurlijk

ook altijd te maken met de ministerraad die ergens mee

moet instemmen en met de Kamer, die natuurlijk ook

meekijkt met wat er voorligt. Er zitten dus wel meer waarborgen in het systeem dan alleen een tweede ronde door

het ATR. Ik ben dus niet bang dat het niet gebeurt als we

de stap die u voorstelt niet nemen. De beoordeling om iets

wel of niet te laten passeren, heeft te maken met de interne

motivatie van het kabinet, de betreffende minister en de

Kamer.

Minister BeljaartsMinister

We staan hier vandaag juist om dat te doen. Het heeft

natuurlijk niet alleen met de permanente status versus de

tijdelijke status te maken, maar ook met de blik op Europa.

Maar het valt of staat bij met de ambitie, vandaar dat het

duidelijk is opgenomen in het hoofdlijnenakkoord en het

regeerprogramma. De bewustwordingscampagne voor

ambtenaren is ook essentieel om te zorgen dat je al veel

eerder in het traject nadenkt over welk effect dit gaat hebben

op burgers of bedrijven. Dat is ook een cultuurverandering.

Die kun je niet in de wet vastleggen. Die heeft altijd tijd

nodig. Het is dus niet overnight geregeld. Nogmaals, ik

neem de suggestie mee, maar het is niet iets waarvan ik

denk dat we het nu in de wet moeten verankeren omdat

het anders niet goed gaat. Ik zie juist in die intrinsieke

motivatie, ook van de collega-bewindspersonen, dat er echt

op een andere manier gekeken wordt.

CDAMevrouw Inge van DijkCDA

Ik wil nog even doorgaan op die intrinsieke motivatie en

goede bedoelingen. Ik geloof oprecht dat die er zijn. Ik zie

dat er van alles opgetuigd wordt. Maar ik hoorde ook wel

een beetje een negatieve appreciatie vooruitlopend op mijn

amendement over de stapeling. Ik maak me daar wel heel

veel zorgen over. We weten namelijk allemaal dat dat juist

een van de dingen is waar ondernemers tegen aanlopen

en we weten ook allemaal dat het departementaal werken

hier in Den Haag juist een heel groot probleem is voor

ondernemers, omdat ondernemers niet departementaal

werken; zij werken gewoon integraal, over de hele samenleving heen. Het ATR geeft zelf aan dat het het zelf graag

zou willen. Ik zou het zo'n gemiste kans vinden als we die

stap nu niet zetten. Ik ben er namelijk echt van overtuigd

dat we dan over een paar jaar zeggen: hadden we het maar

wel gedaan, want we zien dat de stapeling van regels echt

heel belemmerend is.

Minister BeljaartsMinister

Dat klopt. Die stapeling is ook een belemmering, maar we

moeten ergens beginnen. Ik denk dat de instellingswet een

hele belangrijke stap is. Die is nooit volledig om de problematiek aan te pakken. Dat kan ook niet. We gaan ook evalueren en blijven dat natuurlijk doen. Daarin kunnen we dit

soort zaken meenemen als we merken dat deze onvoldoende tractie krijgen binnen departementen of als signalen

niet goed doorkomen. Over dat soort zaken heb ik het. Het

is dus niet zo dat dit voor eeuwig de enige manier is waarop

we kunnen werken. We gaan dit evalueren en we gaan het

meenemen als blijkt dat het niet op een juiste manier

gebeurt.

Instellingswet Adviescollege toetsing

regeldruk

6 februari 2025

TK 51

51-8-8

CDAMevrouw Inge van DijkCDA

Evalueren is mooi, maar we weten nu al dat dit een van de

grote problemen is. Dat weten we nu al. Als we gaan evalueren, dan komt daaruit dat het nog steeds een heel groot

probleem is en dat de wet te beperkt is, waardoor het nog

niet echt goed opgepakt wordt. Ik denk: we staan hier nu;

laten we het dan ook aanpakken. En ja, dat zal een uitdaging

zijn. Dat past misschien heel mooi in het cultuurtraject dat

we aan het opzetten zijn, om over je eigen hokje heen ook

naar andere departementen te kijken. Dit moeten we toch

met twee handen aangrijpen?

Minister BeljaartsMinister

Dat ben ik helemaal met mevrouw Van Dijk eens. Dat

moeten we ook aanpakken. De vraag is alleen of we dat nu

in de tijd moeten doen of dat we dat bij een evaluatie

moeten doen. Ook hierbij is de definiëring natuurlijk van

belang. Hoe baken je af wat stapeling is? Hoe ontkom je

aan stapeling? En tuig je niet een ATR op die drie keer zo

groot moet zijn om ook dit probleem op een zorgvuldige

manier te kunnen aanpakken? Dat ligt nu niet voor. Dat

betekent niet dat ik geen sympathie heb voor wat mevrouw

Van Dijk aangeeft. Het is inderdaad een ervaren lastendruk

en een ervaren probleem. Voor nu denk ik dat dit wat

voorligt een goed startpunt is, maar het is iets wat we op

voorhand al voor de evaluatie mee kunnen nemen.

CDAMevrouw Inge van DijkCDA

Tot slot. Aan sympathie hebben ondernemers natuurlijk

niet zo heel veel. Nogmaals, ik denk echt dat het een

gemiste kans is. Ik hoop toch dat de minister na mijn

vlammende betoog om het wel te doen, nog een keer goed

achter zijn oren krabt en denkt: weet je, laten we die stap

gewoon zetten, want we weten wat er uit die evaluatie gaat

komen. Kijk ook naar stapeling.

De voorzitterVoorzitter

Helder.

VVDDe heer KistemanVVD

Ik ga even naar de nationale koppen. Als ik het goed heb,

zei de minister zojuist: het kan zolang extra regeldruk passend is. In het regeerprogramma hebben we afgesproken:

geen nationale koppen. De vraag is of ik dit goed heb

gehoord en, zo ja, waarom de minister hier dan van afwijkt.

Minister BeljaartsMinister

We hebben aangegeven dat de definitie van een nationale

kop is dat het extra zwaar en onnodig drukt op Nederlandse

wetgeving uit Europa. Het uitgangspunt is dat we dat niet

doen, maar er kunnen natuurlijk altijd redenen zijn waarom

het wel noodzakelijk is. Daar gaat u in de Kamer natuurlijk

ook over. Je kunt het dus niet bij voorbaat helemaal uitsluiten, maar als kabinet zijn we er heel helder over: geen

nationale koppen, tenzij echt niet anders mogelijk.

VVDDe heer KistemanVVD

Dat is niet wat we hebben afgesproken. In het regeerprogramma hebben we afgesproken: geen nationale koppen.

Volgens mij staat dat er zwart-op-wit. Volgens mij moeten

we daar met z'n allen hard aan gaan werken.

GroenLinks-PvdADe heer ThijssenGroenLinks-PvdA

Dank aan de minister voor de toezegging om bij de evaluatie

van deze wet alle belanghebbenden te betrekken, dus ook

andere belanghebbenden dan alleen de ondernemers. Maar

ik wil toch nog even terugkomen op het ervaren nut. Ik heb

daar zelf een voorbeeld van gegeven. Stel dat de CEO van

een socialmediabedrijf het checken op nepnieuws niet als

nuttig zegt te ervaren. Dan zou dat het enige zijn wat meegenomen wordt in een ATR-advies. Maar ik zou zeggen:

dan wil ik ook nog wel even de mening van bijvoorbeeld

een burger weten, of van degene waarover het nepnieuws

wordt verspreid. Mijn vraag is dus als volgt. Dat ervaren

nut kunnen we natuurlijk niet helemaal definiëren, maar

we kunnen wel tegen het ATR zeggen: praat niet alleen met

de ondernemer; praat ook met andere belanghebbenden.

Is de minister dat met mij eens?

Minister BeljaartsMinister

Ik denk dat het onze rol is om dat te doen, om er zo voor te

zorgen dat we een brede afweging maken en met alle partijen praten. Ik zou die rol niet voor het ATR voor me zien.

Dat is namelijk geen politiek instrument, maar een instrument om te toetsen welke regeldruk ervaren wordt door de

persoon, het bedrijf of de organisatie, welke het ook betreft.

Het idee is niet per se om daarbij een maatschappelijke

discussie te voeren over de voors en tegens. In die zin zie

ik het dus zo: het ATR toetst heel zuiver de regeldruk daar

waar die van toepassing is.

De voorzitterVoorzitter

Afrondend.

GroenLinks-PvdADe heer ThijssenGroenLinks-PvdA

Ik zou daar nog in mee kunnen gaan als we daar met toeters

en bellen bij zouden zetten: dit is het ervaren nut volgens

de ondernemer. Maar vervolgens komt er een dictum van

het ATR dat gewoon zwart-op-wit zegt of iets onnodige

regeldruk is of niet. Als dat dan zegt dat er sprake is van

onnodige regeldruk, dan moet je het eigenlijk ofwel niet

invoeren ofwel voldoen aan de "comply or explain"-regel.

Als dat alleen gebaseerd is op het door de ondernemer

ervaren nut, vind ik dat wel weer heel zwaar. Wij stellen

een regel niet op omdat we het zo fijn vinden om een

ondernemer te plagen, maar we doen dat omdat we willen

dat mensen beschermd naar hun werk kunnen of zodat

consumenten veilig voedsel hebben. Ik vind het eigenlijk

onacceptabel dat het door een ondernemer ervaren nut kan

leiden tot een oordeel van het ATR dat iets onnodige

regelgeving is. Dat kan toch niet? Dat loopt dan toch spaak?

Is de minister dat niet met me eens?

Minister BeljaartsMinister

Nee, daar ben ik het niet mee eens. Het ATR toetst namelijk

op de regeldruk daar waar die van toepassing wordt,

ongeacht of dat nou om een organisatie of een burger gaat.

Dan vraag je naar de mening van die persoon, dat bedrijf

of die organisatie. Wat mij betreft is dat ook een heldere

manier om dat te doen. Een hele brede afweging van alle

voors en tegens is ook niet altijd van toegevoegde waarde;

je moet iets juist zo lean en mean mogelijk houden. Daar

waar de regel van toepassing is, moet je de ervaren druk

en nut toetsen. Anders is het namelijk onbegonnen werk;

Instellingswet Adviescollege toetsing

regeldruk

6 februari 2025

TK 51

51-8-9

dan wordt het spectrum zo enorm breed dat het ondoenlijk

wordt.

De voorzitterVoorzitter

Ja, helder. Als we 15.15 uur nog willen halen, inclusief

tweede termijn, moet echt de turbo erop. U moet nog elf

amendementen bespreken. We hebben ook nog twee

blokjes te gaan.

D66De heer SnellerD66

Dit was ook het blokje waar de afbakeningen allemaal in

zaten, toch?

Minister BeljaartsMinister

Ja.

D66De heer SnellerD66

Ik had namelijk ook gevraagd waarom het strafrecht uitgezonderd is. Ik zie namelijk gewoon wetsvoorstellen — die

gaan we binnenkort ook behandelen — waarbij er uit wijzigingen in het Wetboek van Strafrecht gewoon extra administratieve lasten volgen, ook voor ondernemers.

Minister BeljaartsMinister

Ik ga kijken of ik die vraag nog even kan terugvinden. Zo

niet, dan doe ik dat met uw goedvinden in de tweede termijn, voorzitter.

De voorzitterVoorzitter

Maar dan moet u deze twee blokjes echt als een speer

behandelen, want u heeft ook die amendementen nog te

gaan.

Minister BeljaartsMinister

Ik ben aangekomen bij het blokje regeldruk Brussel. Onder

andere de SGP en het CDA vroegen naar het aandringen

bij de EU wat betreft het "one in, one out"-principe. De

Europese Commissie hanteert momenteel al het "one in,

one out"-principe. Ik dring er bij de Commissie ook op aan

om dit consequent toe te passen. Het BNC-fiche zit inderdaad aan het begin van het wetgevingstraject. Dankzij de

nieuwe betrokkenheid van het ATR bij dat BNC-fiche zal het

kabinet de regeldrukeffecten van het EU-voorstel extra goed

in het vizier hebben. Het kabinet zal de regeldrukeffecten

vervolgens tijdens de onderhandeling ook scherp in het

vizier houden en nadrukkelijk meewegen in de EU-besluitvorming. Als de uitwerking van de implementatie van de

EU-regelgeving eenmaal is opgenomen, kijkt het ATR kritisch mee. Het ATR adviseert dan ook over de implementatie. Als over bepaalde mededelingen of voorstellen van de

Europese Commissie geen BNC-fiche wordt geschreven, is

dat omdat zo'n mededeling of voorstel nog te weinig concreet is.

Dan het antwoord op de vraag van de heer Vermeer. Hij

vroeg waarom bepaalde EU-regelgeving uitgezonderd

wordt. Voorstellen die uitsluitend strekken tot de uitvoering

van een bindend EU-besluit zijn inderdaad uitgezonderd

van de plicht om advies te vragen aan het ATR. Dat is

gebaseerd op de Algemene wet bestuursrecht, artikel 1:7,

lid 1. Die formuleert voor dit soort voorstellen een uitzondering op wettelijke adviesverplichtingen. De reden daarvoor is dat er bij bindende EU-besluiten geen beleidsruimte

is. Anders gezegd: het kabinet doet in zo'n geval precies

wat het moet om EU-regelgeving te implementeren. In zo'n

geval valt door het ATR niets te adviseren over hoe daar

anders of beter mee kan worden omgegaan.

De heer Kisteman stelde mij een vraag over regeldruk en

de mkb-gezant. Europa is de belangrijkste bron van regeldruk. Ik vind het dus belangrijk dat hier hard aan wordt

gewerkt. Die boodschap heb ik dan ook meerdere keren

zelf overgebracht in Brussel, zowel bij de Europese Commissie als bij de andere lidstaten. Ik zet mij er dus voor in

om de Commissie en de andere lidstaten te inspireren tot

het nemen van de juiste stappen. Het is goed om te zien

dat ook mijn eerdere oproepen in de Raad Concurrentievermogen hebben geleid tot de huidige acties vanuit de Commissie.

De heer Sneller vroeg in welke mate meegenomen wordt,

als er een Europese regel komt, of wij al nationale regels

hadden en of ze overlappen. Het is inderdaad belangrijk

dat er geen overlap of tegenstrijdigheid ontstaat tussen de

Europese en nationale regels. Voor een deel vervalt nationale regelgeving automatisch door Europese regelgeving,

die een rechtstreekse werking heeft. Het kabinet let daar

zelf ook nadrukkelijk op. Het kabinet schrapt regelgeving

die niet meer nodig is door de komst van Europese regelgeving. Het voorbeeld van de CSRD is dan ook heel goed

gekozen; dat is een heel belangrijk en actueel onderwerp.

Het kabinet wil dat de diverse stukken omtrent EU-regelgeving over duurzaamheidsrapportages duidelijk en overzichtelijk zijn voor ondernemers.

De heer Vermeer vroeg mij naar de ketengevolgen van het

ATR. In het ATR-advies Implementatiebesluit richtlijn

duurzaamheidsrapportering noemt het ATR de gevolgen

voor de keten en het belang van het doen van een invoeringstoets, een jaar na inwerkingtreding van het besluit. In

het afgelopen halfjaar is er onderzoek gedaan naar de

impact van de CSRD op specifiek het mkb. De onderzoeksresultaten zullen in het eerste kwartaal van dit jaar openbaar

worden en met uw Kamer gedeeld worden.

Daarmee ben ik aan het einde gekomen van dit blokje.

De voorzitterVoorzitter

De heer Vermeer. Kort, want we moeten echt afronden. Een

korte vraag en een kort antwoord.

BBBDe heer VermeerBBB

Even over de Europese regelgeving. Het ging mij niet om

de eindregel die er dan uit komt, maar om het voorbereidende proces. Gaat het ATR dan ook het kabinet adviseren

voordat dingen in de Raad komen? Er is altijd een voortraject, waar ook Nederland een inbreng in zal hebben.

Minister BeljaartsMinister

Dat is inderdaad beoogd met het proces rondom het BNCfiche.

Instellingswet Adviescollege toetsing

regeldruk

6 februari 2025

TK 51

51-8-10

De voorzitterVoorzitter

Prima. Dan de laatste vragen nog even.

Minister BeljaartsMinister

Ik ben aangekomen bij het appreciëren van de amendementen, met uw welvinden.

De voorzitterVoorzitter

Die krijgen allemaal oordeel Kamer, neem ik aan; dat scheelt

tijd!

Minister BeljaartsMinister

Gelet op de tijd en op uw verzoek, ben ik voornemens om

zo kort mogelijk te appreciëren met "oordeel Kamer" of

"ontraden". Dan hoor ik graag of er nog een aanvulling

nodig is.

Ik begin met het amendement op stuk nr. 9 van het lid Van

Dijk: oordeel Kamer.

Het amendement op stuk nr. 13 van de heer Flach: ontraden.

Het amendement op stuk nr. 14 van de heer Flach: ontraden.

Het amendement op stuk nr. 16 van de heer Flach: ontraden.

SGPDe heer FlachSGP

Het dreunt gewoon nog na in mijn oren. Ik heb heel veel

werk gemaakt van vijf amendementen — ik zal ze niet allemaal langslopen — waarvan de rode draad is: goede

bedoelingen zijn leuk, maar in de wet vastleggen is beter.

Wat de minister hier doet, is verwijzen naar het regeerakkoord en zeggen: we hebben toch zulke goede bedoelingen?

Ja, maar daar is deze wet niet voor. Ik vind het echt heel

teleurstellend dat de minister de in mijn ogen goede wijzigingen — ik proef ook herkenning bij de minister — niet

wil verankeren in de wet. Dat vind ik heel teleurstellend,

nadat we een goed debat hebben gehad en nadat ik goede

bedoelingen heb geproefd. Ik vind het echt zeer teleurstellend dat vijf amendementen die proberen om de zaken zo

neer te leggen dat deze waakhond ook tanden krijgt, in één

klap van tafel worden geveegd.

Minister BeljaartsMinister

Dank voor de toelichting. Dat begrijp ik. Het moeilijke van

korte appreciaties is dat ik daardoor de goede bedoelingen

van de heer Flach niet heb kunnen benadrukken, want ik

zie de wil om hier het beste van te maken. De tijd laat het

echter niet toe om alle amendementen door te nemen. Ik

denk dat we elkaar in de geest echt wel vinden, maar dat

sommige dingen gewoon niet kunnen of niet per se nodig

zijn.

Het amendement op stuk nr. 17 van de heer Flach: ontraden.

De voorzitterVoorzitter

Een korte opmerking voor de orde van de heer Vermeer.

Het amendement op stuk nr. 18 van de heer Grinwis: oordeel Kamer.

Het amendement op stuk nr. 19 van de heren Kisteman en

Flach: oordeel Kamer.

BBBDe heer VermeerBBB

Is het een idee om de uitgebreide toelichting en appreciaties

naar ons toe te sturen?

Het amendement op stuk nr. 20 van de heer Kisteman en

mevrouw Van Dijk: ontraden.

De voorzitterVoorzitter

Schriftelijk?

Het amendement op stuk nr. 21 van de heren Grinwis en

Flach: ontraden.

Het amendement op stuk nr. 23 van de heer Flach: ontraden.

BBBDe heer VermeerBBB

Schriftelijk.

Het amendement op stuk nr. 24 van de heer Vermeer: ontraden.

De voorzitterVoorzitter

Ja, dat gaan we doen.

Het amendement op stuk nr. 26 van de heer Idsinga: ontraden.

Het amendement op stuk nr. 27 van de heer Grinwis en de

heer Flach: oordeel Kamer.

Het amendement op stuk nr. 28 van de heer Thijssen: ontraden.

Het amendement op stuk nr. 29 van de heer Thijssen: oordeel Kamer.

Voorzitter, hiermee ben ik aan het einde gekomen.

De voorzitterVoorzitter

We denken dat we ze allemaal hebben.

BBBDe heer VermeerBBB

Eventueel kan de stemming dan worden uitgesteld.

De voorzitterVoorzitter

De minister is daartoe bereid, dus dan krijgt u dat schriftelijk. Zullen we het zo doen? Meneer Grinwis nog.

ChristenUnieDe heer GrinwisChristenUnie

Tegen een brief kun je niet terugpraten. Ik wil hier toch

graag op reageren, want wij zijn medewetgever. Het

belangrijkste aspect van het medewetgeverschap, namelijk

dat je af en toe zelf een wijziging indient, wordt hier in 30

seconden afgedaan, in de vorm van: ontraden, oordeel

Kamer et cetera. Ik heb dus één vraag over één amendement, het amendement op stuk nr. 21. Ik dank de minister

Instellingswet Adviescollege toetsing

regeldruk

6 februari 2025

TK 51

51-8-11

voor de reactie, maar het oordeel luidde "ontraden". Dat

gaat om de werkbaarheid in de praktijk voor bijvoorbeeld

ondernemers van met name Europese regelgeving. Ik

begrijp gewoon niet dat de minister zegt "dat ontraad ik",

terwijl voor de Nederlandse regelgeving dat wél goed is

geregeld, maar voor die Europese regelgeving niet. Dat

blijkt ook uit de memorie van toelichting, dat blijkt uit de

nota naar aanleiding van het verslag. Dat expliciteer ik hier

op z'n minst, en wat mij betreft is het gelet op de memorie

van toelichting een uitbreiding van een taak van het ATR.

Waarom wordt het nou ontraden? Het past zo bij de lijn van

antwoorden van deze minister.

Ehm … Ik zou dit het liefst willen afronden, gewoon om ons

te besparen dat we nog een keer bij elkaar moeten komen,

maar ik zie ook de tijd wegtikken. Ik heb wat contact gehad

met de Griffie plenair in het afgelopen halfuur, dus ik kan

ook niet echt uitlopen. U wilt ook nog echt een tweede termijn houden en dan moties indienen, denk ik?

NSCDe heer IdsingaNSC

Ja. Het antwoord daarop is ja. Maar ik wil ook gewoon een

debat kunnen voeren over de appreciatie van de amendementen.

Minister BeljaartsMinister

Nou, omdat dit amendement niet nodig is omdat de advisering over de werkbaarheid van het ontwerp bij de BNCfiches al is vervat in artikel 1, in combinatie met artikel 5,

derde lid, van het wetsvoorstel. Het is daar al geregeld dat

het ATR ook adviseert over werkbaarheid. Dus in artikel 5,

derde lid, is geregeld of het EU-voorstel de substantiële

regeldrukeffecten heeft en of de hoogte van de verwachte

regeldrukkosten in Nederland voldoende inzichtelijk is. Dus

in artikel 1 is dan ook gedefinieerd dat de regeldrukeffecten

bestaan uit regeldrukkosten, ervaren regeldruk en nietkwantificeerbare regeldruk die voortvloeit uit de werkbaarheid van de wet. Wat mij betreft is daarmee het amendement ook niet nodig, omdat het eigenlijk al geborgd is.

De voorzitterVoorzitter

Dan moeten we dat maar even doen. Ik stel voor dat we de

tweede termijn dan maar een andere keer doen. Dan verzoek ik de minister om iets uitgebreider in te gaan ... Als

het oordeel Kamer is, dan zijn we verder niet geïnteresseerd,

want dan zijn we er, maar als het ontraden wordt, dan moet

dat misschien met een toelichting gebeuren.

CDAMevrouw Inge van DijkCDA

In lijn daarmee zou het fijn zijn als we de brief dan ook voor

het debat hebben, zodat we daar ook inhoudelijk over door

kunnen praten. Anders wordt het een beetje ongemakkelijk.

ChristenUnieDe heer GrinwisChristenUnie

Heel kort terug. Op basis van de memorie van toelichting

kwam ik tot een andere conclusie. Als de minister dit zegt,

dan is dat fijn, maar dan is mijn amendement volgens mij

een explicitering van dat wat de minister zegt. Ik had de

indruk dat het een uitbreiding was, maar dan is het een

explicitering, en dan kan het volgens mij geen kwaad. Maar

oké, daarover kunnen we natuurlijk van mening verschillen.

De voorzitterVoorzitter

Ja. Het verzoek aan de minister is om de ontraden amendementen even door te nemen. Voor onze boekhouding: wij

missen het amendement op stuk nr. 31 van de heer Vermeer

nog. Wij hadden niet gehoord dat dat een appreciatie had

gehad. Maar dat is het allerjongste. U kunt het gewoon

ontraden; dat scheelt tijd. Nee hoor.

Het woord is aan de minister.

GroenLinks-PvdADe heer ThijssenGroenLinks-PvdA

Voorzitter, ik zou toch ...

De voorzitterVoorzitter

Nog even de heer Idsinga. Sorry, meneer Thijssen, dat ik

u in de rede val. Meneer Idsinga, had u een opmerking van

orde?

NSCDe heer IdsingaNSC

Een van onze allerbelangrijkste taken als parlement is zorgen voor goede wetgeving. Ik heb nu echt het gevoel dat

we met een soort race tegen de klok bezig zijn om dit nu

even snel te doen. Er liggen zo'n vijftien amendementen.

Daarvan zijn er tien ontraden zonder motivering. Die krijgen

we dan schriftelijk en vervolgens kunnen we daar niet op

reageren. De Kamer is volgens mij redelijk eensgezind over

de noodzaak en de goede kanten van dit wetsvoorstel. Ik

vind het wel belangrijk dat we een verdiepende discussie,

een verdiepend debat met elkaar voeren. Mijn suggestie

zou zijn dat we misschien toch nog een keer wat ruimer de

tijd nemen voor een eventuele tweede termijn.

De voorzitterVoorzitter
Minister BeljaartsMinister

Dank u wel, voorzitter. Ik pas me uiteraard aan de wensen

van de Kamer aan. Geen enkel probleem. Het amendement

op stuk nr. 13 van de heer Flach ontraad ik. Waarom? Omdat

het procesrecht essentiële waarborgen biedt voor een eerlijke rechtspleging. Het betreft de lasten voor partijen door

het procesrecht, bijvoorbeeld door het overleggen van

stukken die voortkomen uit de procesbeginselen, zoals het

recht op een eerlijk proces en hoor en wederhoor. Het gaat

hierbij dus niet om het aanleveren van informatie aan een

bestuursorgaan maar aan de rechter of de wederpartij. Deze

lasten zijn daarom ook niet aan te merken als regeldrukkosten en het heeft daarom ook geen zin om dit soort regelgeving aan het ATR voor te leggen.

Dan het amendement op stuk nr. 14 van de heer Flach. Het

amendement zou regelen dat indien de voorgenomen

regelgeving na het uitbrengen van een ATR-advies maar

voor de besluitvorming in de ministerraad wordt gewijzigd,

het ATR in staat wordt gesteld een aanvullende zienswijze

over de gewijzigde stukken te geven. Het adviescollege

geeft een aanvullende zienswijze indien de wijziging naar

het oordeel substantiële regeldrukeffecten heeft. Ik snap

uw zorg dat er bij de beoordeling sprake is van substantiële

regeldruk, omdat het lijkt alsof de slager zijn eigen vlees

keurt. Echter, het amendement zou betekenen dat alle

gewijzigde voorstellen voor een tweede keer naar het ATR

Instellingswet Adviescollege toetsing

regeldruk

6 februari 2025

TK 51

51-8-12

moeten. Hierdoor zal de facto een tweede adviesronde

ontstaan, met de bijbehorende vertraging in het wetgevingsproces. Dit past dan weer niet binnen het Nederlandse

rechtsbestel, waarin zelfs de Raad van State geen tweede

adviesronde heeft.

De voorzitterVoorzitter

Kort, meneer Flach.

SGPDe heer FlachSGP

Dat is niet wat het amendement beoogt. Het amendement

beoogt de beoordeling of er een substantiële wijziging heeft

plaatsgevonden bij het ATR te leggen en niet bij de minister.

Minister BeljaartsMinister

Ook daarvan hebben we gezegd dat de minister er uiteindelijk verantwoordelijk voor is om dit in een onderraad van

de ministerraad voor te leggen. Het kabinet maakt daarin

de afweging om het wel of niet naar uw Kamer te sturen.

De ambitie van het kabinet, die ik zojuist uitgesproken heb,

om hier heel nadrukkelijk naar te kijken, is daarmee ook

geborgd.

Dan ga ik door naar het amendement op stuk nr. 16 van de

heer Flach. Met het wetsvoorstel wordt geregeld dat beide

Kamers een ATR-advies kunnen vragen over regeldrukeffecten in algemene zin. De toevoeging "in algemene zin" is

dan ook bedoeld om de taak te onderscheiden van de taak

van het derde lid, waarbij het gaat over de advisering van

de Tweede Kamer over de regeldrukeffecten van initiatiefwetgeving en amendementen. Het is dus niet de bedoeling

dat door het schrappen van deze woorden het ATR ook aan

beide Kamers zou kunnen adviseren over de specifieke,

andere voorgenomen regelgeving van de regering, als het

ATR daar al over heeft geadviseerd. Het is ook hierbij niet

de bedoeling dat er een tweede adviesronde kan plaatsvinden over hetzelfde voorstel.

Dan blijf ik bij de heer Flach voor het amendement op stuk

nr. 17. Dit amendement wordt ook ontraden. De verplichting

past niet in de wet. Dit wetsvoorstel regelt namelijk wat het

ATR doet, maar wat de regering daar vervolgens mee doet,

is niet iets om in deze wet te regelen. Het zou wel kunnen

door middel van een verduidelijking in de aanwijzing voor

de regelgeving. Dan bedoel ik de aanwijzingen in 4.44. In

het bijzonder ligt er dan bij de wettelijke adviseurs, zoals

het ATR, een verplichting om duidelijk en transparant aandacht te besteden aan het ontvangen advies en aan wat

daarmee is gebeurd. Het ligt voor de hand dat dat per

adviespunt gebeurt.

De motie op stuk nr. …

De voorzitterVoorzitter

Het amendement.

kunnen cumuleren en ondernemers dan aangeven dat het

te veel wordt, ontraad ik het amendement toch. Het amendement zou het ATR een extra toetsingsbevoegdheid geven

in situaties waarbij regeldruk ontstaat door een combinatie

van bestaande en nieuwe regels. Dit past niet in de brede

doelstelling van dit wetsvoorstel. Daarnaast is het ook

onduidelijk wat de afbakening van de samenloop van verplichtingen is en wordt het onwerkbaar als dit ook departementoverstijgend is.

Dan wordt het amendement op stuk nr. 21 van de heren

Grinwis en Flach ook ontraden. Het amendement is niet

nodig, omdat de advisering over de werkbaarheid van het

ontwerp al bij de BNC-fiches al is vervat in artikel 1, in

combinatie met artikel 5, derde lid van het wetsvoorstel.

Het is daar al geregeld dat het ATR ook adviseert over

werkbaarheid.

Het amendement van de heer Flach op stuk nr. 23 is ook

ontraden, omdat met dit amendement wordt bewerkstelligd

dat beide Kamers het adviescollege kunnen vragen naar

de regeldrukeffecten van wetsvoorstellen en amendementen

en niet meer alleen die van initiatiefwetsvoorstellen. Dit

betreft een onlogische wijziging van de adviesstructuur.

Het ATR adviseert al over wetsvoorstellen van de regering

voordat ze worden ingediend. Hiermee zou een tweede

toetsingsronde door het ATR op verzoek van beide Kamers

worden gecreëerd. Dat past niet in het Nederlandse

rechtsbestel. Daar refereerde ik eerder ook al aan.

De voorzitterVoorzitter

Kort, meneer Flach.

SGPDe heer FlachSGP

"Onlogisch" hoor ik de minister zelfs zeggen. Het gaat erom

dat het nu voor initiatiefwetsvoorstellen bij de Kamers is

gelegd, maar dat de Kamers nu zelf niet om een advies

kunnen vragen over andere wetsvoorstellen. Dat is wat dit

amendement beoogt. Maar ik hoor de minister zeggen dat

dit niet in ons stelsel past.

Minister BeljaartsMinister

Nee, dat klopt, want ook de Raad van State adviseert niet

nog een tweede keer. Met wat nu voorligt, is dit nu niet van

toepassing.

De voorzitterVoorzitter

De heer Sneller. Het woord is aan hem.

D66De heer SnellerD66

Dank u hartelijk, voorzitter!

De voorzitterVoorzitter

Bij dezen.

Minister BeljaartsMinister

O, ja. Het amendement op stuk nr. 20 wordt ontraden. Met

dit amendement wordt bewerkstelligd dat in de begripsbepalingen een definitie wordt opgenomen van de samenhang

en opeenstapeling van toepasselijke wet- en regelgeving.

Hoewel ik begrip heb voor het idee, omdat verplichtingen

D66De heer SnellerD66

Ik wou de heer Flach namelijk graag even bijvallen. Volgens

mij is het onlogisch om te zeggen dat beide Kamers wel

om advies kunnen vragen over initiatiefwetten, dus dat de

Eerste Kamer om advies kan vragen over een amendement

Instellingswet Adviescollege toetsing

regeldruk

6 februari 2025

TK 51

51-8-13

van hier of een initiatiefwet die ik heb ingediend, maar niet

over een wetsvoorstel dat sterk is gewijzigd door nota's

van wijziging en amendering als het een kabinetswetsvoorstel betreft. Volgens mij hebben we ook met de Raad van

State de afspraak dat er gewoon om voorlichting kan worden gevraagd. Volgens mij past dit dus prima bij alles wat

er in het rechtsbestel gebeurt.

Minister BeljaartsMinister

Nou, ja, goed. Ik moet toch blijven bij wat ik net heb aangegeven, namelijk dat er al mogelijkheden zijn voor toetsing

door het ATR. Dan zou ook de mogelijkheid voor het ATR

vervallen om over initiatiefwetsvoorstellen te adviseren.

Dat kan ook worden gezien als een verlies. Of het amendement is volledig verkeerd geïnterpreteerd. Dan moet ik

daarop terugkomen.

De voorzitterVoorzitter

Ja. U continueert.

Minister BeljaartsMinister

Het amendement op stuk nr. 24 van de heer Vermeer moet

ik ook ontraden, want het ATR is ingesteld om te adviseren

over de mogelijke regeldrukeffecten van voorgenomen

regelgeving. Het amendement beoogt de taak van het ATR

significant uit te breiden, omdat wordt voorgesteld om het

ATR ook te laten adviseren over concurrentiekracht en

innovatie. Dit gaat dan dus verder dan regeldruk en ook

dan de reikwijdte van het ATR. Bovendien hebben we al de

bedrijfseffectentoets, die onder andere ingaat op concurrentiekracht en innovatie. Hiermee maakt dit onderdeel uit van

het beleidsproces van de ministeries. Ik let er als minister

van Economische Zaken uiteraard op dat dit ook goed

gebeurt.

De voorzitterVoorzitter

Het amendement op stuk nr. 24 heeft een nieuw nummer

gekregen. Dat is nu het amendement op stuk nr. 30; dit even

voor de boekhouding.

BBBDe heer VermeerBBB

De minister zegt dat dit de reikwijdte verbreedt. Dat is precies de bedoeling van het amendement. De minister zegt

ook dat innovatie al in die bedrijfseffectentoets zit, maar er

zit ook regeldruk in. Gaat de regeldruk nu uit de bedrijfseffectentoets gehaald worden? Of werkt die afhankelijkheid

maar één kant op?

Minister BeljaartsMinister

Dat laatste. Wat hier belangrijk is, is dat we volgens mij

dezelfde ambitie op het punt van innovatie delen, maar dat

we dit nu niet ook bij het ATR leggen. We zien nu immers

al dat we deze wet nodig hebben om het ATR meer tanden

te geven op het punt van de regeldruk. Om nu dan ook de

reikwijdte ineens te verbreden … Ik zou liever willen dat we

dit eerst goed doen. En er zijn dus ook andere manieren

waarop we naar die innovatiemogelijkheden kijken.

Het amendement van de heer Idsinga op stuk nr. 26 wordt

ontraden, omdat met dit amendement ook wordt geregeld

dat niet alleen beide Kamers als geheel maar ook een groep

van minimaal een vijfde van het grondwettelijke aantal

leden van een van de Kamers het adviescollege kunnen

verzoeken om advies uit te brengen over de regeldrukeffecten. Daarom ontraad ik het amendement, omdat het me

beter lijkt dat er een meerderheid moet zijn voor een

adviesaanvraag, zoals ik ook heb voorgesteld in de leden

3 en 4 van artikel 3. Het is niet altijd zinvol en efficiënt als

het ATR gaat adviseren over initiatiefwetsvoorstellen

waarvan de kans gering is dat ze aangenomen worden.

NSCDe heer IdsingaNSC

Die "30 leden" — ik vertaal het even naar de situatie van de

uit de aanbevelingen van het rapport van de Venetië-Commissie, mede naar aanleiding van de kinderopvangtoeslagaffaire. Daarin wordt aangesloten bij 30 leden. In dit huis

hebben we ook dertigledendebatten. Ik zit op zich niet zo

vast aan die 30. Ik ben best bereid om daar, laten we zeggen, 50 leden van te maken om het ATR toch zo laagdrempelig mogelijk te maken voor het parlement en ook voor

de senaat. Als ik die 30 zou verhogen naar 50, dus als ik

niet uitga van een vijfde maar van een derde van de Kamers,

is de minister dan bereid om zijn appreciatie te heroverwegen?

De voorzitterVoorzitter

De heer Sneller stelt 40 voor, halverwege.

Minister BeljaartsMinister

Ik begrijp de vraag. Die laagdrempeligheid is een terechte

ambitie, want zo moet dat ook ervaren worden. Aan de

andere kant moeten we het ook werkbaar houden en moeten we ook naar de financiële consequenties kijken. Als we

het ATR op een dergelijke manier mogelijk gaan overvragen,

heeft dat ook consequenties voor de doorlooptijd, het

budget en het aantal mensen die we nodig hebben. Dat

maakt dat ik het amendement moet ontraden.

De voorzitterVoorzitter

We missen nog het amendement op stuk nr. 28 en het

amendement op stuk nr. 31.

Minister BeljaartsMinister

Ja. Wat het amendement op stuk nr. 28 van de heer Thijssen

betreft: het ATR toetst zowel regeldruk als voorgenomen

regelgeving voor burgers, bedrijven en ook professionals.

Ik ben verantwoordelijk voor het ATR als organisatie. De

minister van BZK is hoeder van de kaderwetadviescolleges.

Het ATR is een onafhankelijk adviesorgaan, zoals u weet.

De koppeling aan een extra minister voegt mijns inziens

ook geen waarde toe aan de uitvoering van de taken. Ook

zal het de governance niet makkelijker maken.

De voorzitterVoorzitter

De heer Thijssen, kort.

GroenLinks-PvdADe heer ThijssenGroenLinks-PvdA

Ik maak mij toch wel een beetje zorgen. We hadden net een

debat over "ervaren nut". Het lijkt er een beetje op dat er

dadelijk een advies komt dat zegt "onnodige regeldruk vol-

Instellingswet Adviescollege toetsing

regeldruk

6 februari 2025

TK 51

51-8-14

gens ondernemers", terwijl volgens mij de kracht ligt bij

het kijken naar het doel van de wet. Het doel van de wet

gaat over meer dan alleen maar het belang van een

ondernemer. Daarom denk ik dat het goed is dat de minister

van BZK erbij betrokken is. Ik ben bang dat anders deze

adviezen hiermee worden afgedaan, want natuurlijk vinden

ondernemers het onnodige regeldruk. Dat ondermijnt volgens mij de kracht van het adviescollege dat we proberen

te installeren.

Minister BeljaartsMinister

Ik had net een discussie met de heer Vermeer over organisaties, bedrijven en burgers. Die is dus echt breder. Dat ik

verantwoordelijk ben voor het ATR, betekent niet dat er

alleen naar regeldruk voor bedrijven wordt gekeken. Dat is

absoluut niet zo. De minister van BZK is erbij betrokken,

maar op een andere manier. Dus dat is echt wel geborgd.

Dat comfort kan ik de heer Thijssen wel geven.

De voorzitterVoorzitter

Oké. Nog het amendement op stuk nr. 31 van de heer Vermeer.

Minister BeljaartsMinister

Het amendement op stuk nr. 31 van de heer Vermeer kan

ik oordeel Kamer geven.

De voorzitterVoorzitter

Heel goed. Tot zover dit debat. Dank aan de minister. Fijn

dat hij bij ons was. Helaas moeten we de tweede termijn

een andere keer doen, maar die wordt minstens zo plezierig

als de eerste termijn van vandaag. De minister wilt nog iets

zeggen.

Minister BeljaartsMinister

Ik heb nog één verzoek. Mag ik ervan uitgaan dat ik niet

nog een keer schriftelijk op de amendementen hoef terug

te komen, omdat ik de appreciatie nu gedaan heb?

De voorzitterVoorzitter

Dat lijkt mij wel, ja. We hebben het inmiddels gehoord.

Hartelijk dank daarvoor. Goed dat u dat nog even zegt, want

anders zouden onze bevriende ambtenaren nog heel veel

werk moeten verrichten voor niets. Tot zover dit debat.

De algemene beraadslaging wordt geschorst.

De voorzitterVoorzitter

Binnenkort gaan wij door met de tweede termijn. Ik schors

tot 15.10 uur. Dan gaan we verder met een ander debat.

Dank aan de minister, nogmaals.

De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.

Instellingswet Adviescollege toetsing

regeldruk

6 februari 2025

TK 51

51-8-15