Vragen en antwoorden
9 vragen
1
Vraag
Bent u ermee bekend dat VN Speciaal Rapporteur Francesca Albanese afgelopen weekend spreker was op een Al Jazeera-forum in Qatar en daar het podium deelde met Hamasvoorman Khaled Meshaal en de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi?[1]
Antwoord
Ja.
2
Vraag
In hoeverre brengt dit optreden de onafhankelijkheid en effectiviteit van het mensenrechtenonderzoek van Albanese in gevaar?
Antwoord
Uit hoofde van hun functie nemen Speciaal Rapporteurs vaker deel aan publieke optredens. Hun onderzoeken blijven geheel gebonden aan de vereisten van onafhankelijkheid en gebaseerd op internationaal erkende mensenrechtenstandaarden.
3
Vraag
Hoe duidt u Albanese's uitspraak dat de mensheid in Israël 'een gemeenschappelijke vijand' heeft?[2] Zijn deze en andere uitingen van Albanese op het Al Jazeera Forum in strijd met de VN-gedragscode? Welke consequenties verbindt u daaraan?
Antwoord
Het kabinet heeft kennisgenomen van de recente discussie over uitspraken van Speciaal Rapporteur Albanese. Na bestudering van de videoregistratie van de bijdrage aan het Al Jazeera Forum blijkt dat mevrouw Albanese deze uitspraak niet zo heeft gedaan. Evenwel is het kabinet kritisch op de gedane uitspraken en roept het de Speciaal Rapporteur op om af te zien van polariserende uitspraken in het publieke domein. Eventuele schendingen van de VN-gedragscode voor Speciaal Rapporteurs worden behandeld in het coördinatiecomité van Speciale Procedures van de Mensenrechtenraad.
4
Vraag
Wat heeft Nederland tot nu toe bereikt door de Speciale VN‑rapporteur voor de Palestijnse Gebieden te wijzen op (social media) uitingen die volgens Nederland haaks staan op de VN‑gedragscode?[3]
Antwoord
Speciaal Rapporteurs hebben een groot publiek bereik en daarmee een belangrijke verantwoordelijkheid om bij hun publieke uitingen vanuit hun functie geen persoonlijke politieke meningen te verkondigen. Diverse eerdere uitingen van Speciaal Rapporteur Albanese op sociale media stonden volgens het kabinet haaks op de VN-gedragscode. Nederland keurt deze uitingen af en heeft Speciaal Rapporteur Albanese hier meermaals op aangesproken. Het coördinatiecomité van Speciale Procedures van de Mensenrechtenraad heeft met betrekking tot eerdere uitlatingen van mevrouw Albanese geen duidelijke schending van de VN-gedragscode voor Speciaal Rapporteurs vastgesteld. Het kabinet heeft geen indicatie om de gevolgde procedures hiervoor in twijfel te trekken. Door de verschillende gesprekken van Nederland met de Speciaal Rapporteur is zij op de hoogte gebracht van de mogelijke impact die haar publieke uitingen kunnen hebben en welke verantwoordelijkheid dat met zich meebrengt. Indien nodig zal het kabinet zijn zorgen over de impact van bepaalde uitlatingen van Speciaal Rapporteur Albanese opnieuw onder haar aandacht brengen.
5
Vraag
Bent u bereid in voorkomende gevallen af te wijken van het zogeheten standing invitation beleid voor Speciaal Rapporteurs, als volhard wordt in het schenden van de gedragscode en overgebrachte zorgen naast zich neergelegd worden?
Antwoord
De standing invitation geldt voor alle Speciaal Rapporteurs - ook om zorgen over uitingen van Speciaal Rapporteurs te kunnen blijven aankaarten - en staat los van de persoon die op dat moment de functie vervult.
6
Vraag
Bent u bereid om een formele klacht in te dienen over het functioneren van Speciaal Rapporteur Albanese bij het coördinatiecomité van VN-mandaathouders?
Antwoord
Het kabinet acht het niet noodzakelijk op basis van de recente uitspraken hierover samenwerking met andere landen op te zoeken of een formele klacht in te dienen. De Nederlandse afkeuring over eerdere uitlatingen van mevrouw Albanese zijn bekend.
7
Vraag
Welke mogelijkheden heeft u om samen met gelijkgezinde landen als Duitsland, Frankrijk, de Verenigde Staten en Italië op te trekken om ervoor te zorgen dat Albanese in lijn handelt met de VN-gedragscode?
Antwoord
Zie antwoord vraag 6.
Zie antwoord op vraag 6
8
Vraag
Klopt het dat de Speciaal Rapporteur voor de Palestijnse Gebieden aan haar tweede en laatste mandaat bezig is?
Antwoord
Nederland heeft in aanloop naar de verlenging aangegeven geen voorstander te zijn van de herbenoeming van mevrouw Albanese. Verlenging van de benoeming van een Speciaal Rapporteur voor een tweede termijn geschied via stilzwijgende instemming van de VN-Mensenrechtenraad. Uitzonderingen op een verlenging zijn: 1) een door het coördinatiecomité van Speciale Procedures vastgestelde duidelijke schending van de VN-gedragscode voor Speciaal Rapporteurs, 2) ontslagneming door de Speciaal Rapporteur zelf, of 3) beëindiging van het betreffende mandaat, via een aangenomen resolutie. Geen van deze gronden stonden in dit specifieke geval een verlenging in de weg.
9
Vraag
Wat heeft Nederland als lid van de VN-Mensenrechtenraad gedaan om de herbenoeming van mevrouw Francesca Albanese vorig jaar te voorkomen? Onder welke voorwaarden is Nederland uiteindelijk, bij consensus, akkoord gegaan met haar herbenoeming?
Antwoord
Zie antwoord vraag 8.
Zie antwoord op vraag 8