Terug
Beantwoord Schriftelijke vragen 2026Z16640

Het voorzitterschap van de secretaris-generaal van Defensie bij de Raad van Toezicht van het boycottende TivoliVredenburg

Beantwoord door

Dilan Yeşilgöz-Zegeriusminister van DefensieJudith Tielenstaatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ingediend · 3 augustus 2026Beantwoord · 1 september 202629 dagen

Vragen en antwoorden

14 vragen

Origineel
1

Vraag

Bent u bekend met dit bericht, en met het feit dat uw secretaris-generaal sinds 1 januari 2022 voorzitter is van de Raad van Toezicht van TivoliVredenburg, de instelling die hier een institutionele boycot voert tegen Israëlische staatsinstellingen?[1] [2] [3] [4] [5] [6]

Antwoord

Ja.
2

Vraag

Bent u ervan op de hoogte dat TivoliVredenburg zijn boycot mede rechtvaardigt met de kwalificatie 'genocidaal geweld' voor het optreden van Israel in Gaza? Kunt u aangeven of, en zo ja hoe, de Raad van Toezicht, onder voorzitterschap van uw secretaris-generaal, dit standpunt van de instelling heeft goedgekeurd of getoetst? Is deze kwalificatie ook het standpunt van het kabinet? Zo ja, op welke rechterlijke uitspraak is dat standpunt gebaseerd? Zo nee, hoe beoordeelt u dat uw eigen secretaris-generaal als voorzitter toezicht houdt op een instelling die deze kwalificatie wel publiekelijk hanteert?

Antwoord

Ja. Het betreft een besluit dat is genomen door de directie van TivoliVredenburg.
3

Vraag

Was u ervan op de hoogte dat deze nevenfunctie werd voortgezet en zelfs bestendigd (herbenoeming tot 1 januari 2030) nadat TivoliVredenburg zijn culturele boycot van Israel publiekelijk had ingesteld? Zo ja, sinds wanneer? Zo nee, hoe verklaart u dat dit niet eerder bij u bekend was?

Antwoord

Ja. De nevenwerkzaamheden van de secretaris-generaal zijn mij bekend. De minister van Defensie is in 2023 akkoord gegaan met deze nevenfunctie. Alle nevenwerkzaamheden van de Topmanagementgroep (TMG) van de Algemene Bestuursdienst (ABD) zijn te raadplegen op de website van de ABD. De lijst met nevenwerkzaamheden wordt periodiek geactualiseerd.
4

Vraag

Is deze nevenfunctie destijds gemeld en getoetst conform de Gedragscode Integriteit Rijk en de regels voor nevenfuncties van topambtenaren? Kunt u de uitkomst van die toetsing met de Kamer delen?

Antwoord

Ja. De nevenwerkzaamheden van de secretaris-generaal zijn getoetst en hebben geleid tot een goedkeuring van de nevenfunctie. De nevenfunctie is tijdig en volledig openbaar gemaakt conform de daarvoor geldende procedures van de CAO Rijk.
5

Vraag

Deelt u de opvatting dat het onwenselijk is dat de hoogste ambtenaar van het ministerie van Defensie, gebonden aan ambtelijke onpartijdigheid en loyaliteit aan het kabinetsbeleid, als voorzitter van de Raad van Toezicht toezichthoudende eindverantwoordelijkheid draagt voor een instelling die eigenstandig en publiekelijk een institutionele boycot voert tegen de staatsinstellingen van een land? Zo nee, waarom niet?

Antwoord

De secretaris-generaal is voorzitter van de Raad van Toezicht van TivoliVredenburg. De Raad van Toezicht is belast met het toezicht op het algemeen functioneren van de directie, de benoemingen van bestuurders en het toezicht op financieel gebied. De directie heeft dit besluit genomen.
6

Vraag

Uw ambtsvoorganger, minister Brekelmans, heeft in de Tweede Kamer gesteld dat de F-35 essentieel is voor de veiligheid van Nederland en zijn internationale partners, waaronder Israël, en dat eenzijdig loslaten van deze samenwerking Nederland tot een onbetrouwbare partner zou maken en een risico zou vormen voor onze eigen luchtmacht. Onderschrijft u deze analyse van uw ambtsvoorganger? Zo nee, waarom niet?[7]

Antwoord

Ja, deze analyse onderschrijf ik.
7

Vraag

Zo ja op vraag 6: hoe verhoudt de door uw ambtsvoorganger benoemde afhankelijkheid van Israëlische (defensie)technologie zich tot het feit dat uw eigen secretaris-generaal een instelling voorzit die datzelfde land institutioneel boycot?

Antwoord

De secretaris-generaal van het ministerie van Defensie is de voorzitter van de Raad van Toezicht van TivoliVredenburg, niet de voorzitter van de directie van TivoliVredenburg. De directie van TivoliVredenburg heeft het besluit genomen.
8

Vraag

Acht u het verenigbaar met de positie en geloofwaardigheid van het ministerie van Defensie dat de hoogste ambtenaar van dat ministerie in een nevenfunctie een boycot mede faciliteert tegen een land waarmee Nederland op defensiegebied nauw samenwerkt? Zo ja, waarom? Zo nee, welke stappen gaat u zetten?

Antwoord

Zie het antwoord op vraag 7.

Zie antwoord op vraag 7

9

Vraag

Bent u bereid uw secretaris-generaal te vragen zijn nevenfunctie als voorzitter van de Raad van Toezicht van TivoliVredenburg neer te leggen, dan wel hem te vragen zich binnen die Raad publiekelijk te distantiëren van de boycot? Zo nee, waarom niet?

Antwoord

Ik acht de nevenwerkzaamheden van de secretaris-generaal van het ministerie van Defensie verenigbaar met zijn functie als secretaris-generaal. De secretaris-generaal heeft aangegeven nadere afspraken met de Raad van Toezicht te hebben gemaakt, waardoor hij zich bij eventuele toekomstige besprekingen van dergelijke onderwerpen in de Raad van Toezicht zal onthouden van deelname.
10

Vraag

Bent u bereid de Kamer te informeren over alle overige nevenfuncties van de secretaris-generaal van het ministerie van Defensie en de wijze waarop deze zijn getoetst op verenigbaarheid met zijn ambtelijke positie? Zo nee, waarom niet?

Antwoord

De nevenwerkzaamheden van de secretaris-generaal van het ministerie van Defensie zijn volgens de geldende procedures voor de TMG publiekelijk kenbaar gemaakt. De lijst met werkzaamheden is te raadplegen via de website van de ABD.
11

Vraag

Bent u bekend met het feit dat de voorzitter van de Raad van Toezicht van TivoliVredenburg tevens de hoogste ambtenaar van het ministerie van Defensie is, en dat deze Raad van Toezicht toeziet op een instelling die een institutionele boycot van Israël voert?

Antwoord

Ja.
12

Vraag

Deelt u de opvatting dat een dergelijke dubbelrol, rijksambtenaar aan de top van een ministerie en toezichthouder-voorzitter bij een gesubsidieerde instelling met een eigen institutioneel boycotbeleid tegen Israëlische instellingen, op gespannen voet staat met de schijn van onafhankelijkheid en onpartijdigheid die van de rijksoverheid mag worden verwacht? Zo nee, waarom niet?

Antwoord

Voor leden van de TMG gelden de rijksbrede integriteitsregels, aangevuld met openbaarmakings- en meldingsplichten om belangenverstrengeling te voorkomen. Om integriteit te waarborgen, zijn alle leden van de TMG verplicht hun nevenactiviteiten te melden aan hun werkgever. Voorafgaand aan de aanstelling worden nevenwerkzaamheden getoetst aan verenigbaarheid in relatie tot de te vervullen functie. Het overzicht van de nevenwerkzaamheden van de TMG is online openbaar te raadplegen.
13

Vraag

Onder welke subsidieregeling(en) en voor welk bedrag ontvangt TivoliVredenburg jaarlijks direct of indirect rijkssubsidie, bijvoorbeeld via de Basisinfrastructuur Cultuur (BIS) of via de gemeente Utrecht?

Antwoord

Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) heeft geen rechtstreekse subsidierelatie met TivoliVredenburg. Het podium ontvangt een jaarlijkse bijdrage van € 13,4 miljoen van de gemeente Utrecht in het kader van de Utrechtse Cultuurnota 2025-2028. Van het Fonds Podiumkunsten ontvangt TivoliVredenburg € 58.450 per jaar uit de Podiumregeling. Vanuit het Fonds Cultuurparticipatie krijgt het podium € 32.360 uit de regeling Co-creatie instellingen.
14

Vraag

Deelt u de opvatting dat het weren van Israëlische studenten een vijandiger klimaat kan creëren voor Joodse en Israëlische bezoekers, artiesten en studenten in Nederland, zeker wanneer een zittend topambtenaar dit beleid als toezichthouder mede draagt? Zo nee, waarom niet?

Antwoord

Culturele instellingen moeten ruimte hebben om artistieke en inhoudelijke keuzes te maken. Die artistieke vrijheid is echter nooit een vrijbrief voor racisme, discriminatie en/of antisemitisme. Instellingen mogen mensen niet uitsluiten op grond van kenmerken die wettelijk beschermd zijn.

Bronnen

Voetnoten · 7

  • 1

    NOS, 31 juli 2026, 'TivoliVredenburg annuleert finale debattoernooi vanwege deelname Israëlische universiteiten'

    https://nos.nl/artikel/2625028-tivolivredenburg-annuleert-finale-debattoernooi-vanwege-deelname-israelische-universiteiten
  • 2

    RTV Utrecht, 30 juli 2026, 'Tivoli annuleert finale debattoernooi vanwege deelname Israëlische universiteiten'

  • 3

    TivoliVredenburg, 'De culturele boycot van Israël'

  • 4

    TivoliVredenburg, 'Over de organisatie' (samenstelling Raad van Toezicht, benoeming M.R. Schurink)

  • 5

    STADSPERS / Vanderkruijs, benoemingsbericht 'Maarten Schurink voorzitter Raad van Toezicht TivoliVredenburg'

  • 6

    Defensie.nl / Rijksoverheid.nl, benoeming M.R. Schurink tot secretaris-generaal van Defensie per 21 augustus 2023

  • 7

    Tweede Kamer, commissieverslag 'De situatie in het Midden-Oosten', uitspraken minister Brekelmans over F-35 en Israël