Het imago van Nederland als asielland in het buitenland.

Welke landen van herkomst in aantal veel voorkomen in de jaarlijkse instroomcijfers kunnen per jaar verschillen. Dit heeft te maken met een veelvoud aan factoren, het asielbeleid dat Nederland voert heeft daar slechts in beperkte mate invloed op. Uit onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut opdracht van het WODC blijkt dat naast de veiligheidssituatie in het land van herkomst of transit de bestaande diaspora of economische situatie in het land van bestemming de keuze van de asielzoeker beïnvloedt. De informatie die gedeeld wordt op sociale media en netwerken kan óók een van de bronnen van informatie vormen waarop een asielzoeker zijn keuze baseert. Dit kabinet maakt zich hard voor meer grip op migratie. Met de Uitvoerings- en implementatiewet Asiel- en migratiepact dat per 12 juni 2026 in werking is getreden geeft het kabinet uitvoering aan het Europese Asiel- en migratiepact. De doelstellingen van het Pact zijn meer uniformiteit in de wetgeving en beleid omtrent asiel in de EU lidstaten, het versterken van de Europese buitengrenzen, het invoeren van effectievere asielprocedures met kortere behandeltermijnen en het invoeren van een zogeheten solidariteitsmechanisme. Het doel van de regering is om de instroom van asielzoekers en nareizigers met deze genomen maatregelen te beperken.

Er zijn diverse factoren die een rol spelen bij het migratieproces van asielmigranten. Zoals in mijn beantwoording op vraag 1 uiteengezet blijkt uit het onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut dat er geen eenduidige conclusie kan worden getrokken over de wijze waarop asielmigranten een bestemmingsland 'kiezen'. Naast de veiligheidssituatie in het land van herkomst of transit is dat bijvoorbeeld bestaande diaspora of economische situatie in het land van bestemming. Ook informatie van sociale media en netwerken kan een van de bronnen van informatie vormen. Tegelijkertijd blijkt soms ook dat de kennis van asielmigranten over nationaal beleid beperkt is of dat zij juist slecht geïnformeerd zijn. Informatie die via sociale media wordt verspreid, hoeft immers niet altijd juist te zijn. De uiteindelijke instroom van asielzoekers is afhankelijk van een groot aantal interne en externe op elkaar inwerkende factoren, dit onderschrijft ook dat sturing hierop complex is. Zoals ook met uw Kamer is gedeeld in de kabinetsreactie op het rapport lijken de mate van kans op toekenning van een asielaanvraag en de mogelijkheden voor gezinshereniging factoren van belang te zijn bij de keuze voor asielmigratie. Het kabinet heeft ingezet op een breed pakket aan maatregelen, waaronder aanvullende voorwaarden voor nareis, dat naar verwachting zal bijdragen aan de beoogde grip op migratie. Ten aanzien van de aanvragen met een onbekende nationaliteit (dit zijn veelal personen uit de Palestijnse Gebieden met een status in Griekenland) heb ik uw Kamer eerder geïnformeerd over de aanpak om deze zoveel mogelijk direct af te doen en waar dit niet mogelijk blijkt te zijn te deprioriteren zodat het signaal duidelijk is dat Nederland deze aanvragen niet wil honoreren.

Ambtsberichten zijn een feitelijke beschrijving van de situatie in een betreffend land. Ambtsberichten worden opgesteld door het ministerie van Buitenlandse Zaken op verzoek van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Het ministerie van Justitie en Veiligheid maakt op basis van deze feitelijke beschrijving in het ambtsbericht en eventueel aanvullende informatie zoals die van de EUAA de afweging welke gevolgen dit heeft voor het landgebonden asielbeleid. Ambtsberichten zijn grotendeels gebaseerd op gezaghebbende openbare bronnen die via internet te raadplegen zijn. Ook zonder een ambtsbericht heeft een asielzoeker daarmee toegang tot relevante landeninformatie. De feitelijke beschrijving van een situatie in een bepaald land van herkomst is an sich onvoldoende om tot een vergunning te leiden. Uiteindelijk beoordeelt de IND iedere asielaanvraag op basis van individuele merites. Het publiceren van een ambtsbericht draagt bij aan een transparante beoordeling waar ook in het geval van een afwijzing van de asielaanvraag naar verwezen kan worden. Ik deel daarom niet de conclusie dat het publiceren van ambtsberichten bijdraagt aan het aanwakkeren van de asielinstroom en ben geen voorstander van het niet meer publiekelijk publiceren van een ambtsbericht. Ik wijs u hierbij expliciet op de ervaringen die hiermee zijn opgedaan onder het vorige kabinet en de verschillende moeilijkheden die als gevolg daarvan werden ervaren.

Het huidige kabinet draagt met woord en daad uit dat het als doel heeft om de instroom van asielzoekers en nareizigers te beperken.

Zoals uw Kamer bekend, is het verspreiden van onjuiste of onvolledige informatie via sociale media geen nieuw fenomeen. Zoals ik u eerder antwoordde draagt het huidige kabinet met woord en daad uit dat het als doel heeft om de instroom van asielzoekers en nareizigers te beperken en zo meer grip op migratie te krijgen.

Nee, dit kabinet maakt zich juist hard voor meer grip op migratie. Met de Uitvoerings- en implementatiewet Asiel- en migratiepact dat per 12 juni 2026 in werking is getreden geeft het kabinet uitvoering aan het Europese Asiel- en migratiepact. Nederland sluit hierbij op nationaal niveau zoveel als mogelijk aan bij de Europese minimumnormen. De doelstellingen van het Pact zijn meer uniformiteit in de wetgeving en beleid omtrent asiel in de EU lidstaten, het versterken van de Europese buitengrenzen, het invoeren van effectievere asielprocedures met kortere behandeltermijnen en het invoeren van een zogeheten solidariteitsmechanisme. Daarnaast heeft Nederland nationaalrechtelijke maatregelen getroffen met het invoeren van een tweestatusstelsel, het invoeren van aanvullende voorwaarden voor de nareis van gezinsleden van subsidiair beschermden, het beperken van nareis tot het kerngezin, het verkorten van de geldigheidsduur van de verblijfstitel en het afschaffen van de verblijfsvergunning asiel voor onbepaalde tijd. Dit zijn forse maatregelen die als doel hebben om de instroom van asielzoekers en nareizigers te verminderen. Daarmee behoort Nederland tot de meest restrictieve landen van Europa als het gaat om het toepassen van minimumnormen op basis van het Europees asielrecht.

Uw Kamer is op 3 november 2025 per brief geïnformeerd over de invulling van de aangenomen motie om informatiecampagnes op te starten in landen van herkomst. Daarna heb ik de Eerste Kamer op 22 april 2026 per brief geïnformeerd over meer concrete maatregelen die zien op informatiecampagnes. De inzet die in deze brief uiteengezet is wordt gecontinueerd.

Het kabinet heeft stappen gezet om asielprocedures buiten de EU af te handelen. Als eerste stap daarnaartoe werkt het kabinet op korte termijn aan innovatieve oplossingen zoals terugkeerhubs en migratiesamenwerking op basis van het veilig derde land concept. Dat is onderdeel van de bestaande partnerschapsaanpak van het kabinet, gericht op het versterken van samenwerking met derde landen om irreguliere migratie tegen te gaan en bescherming van migranten en terugkeer te bevorderen. Dat doet het kabinet ook in Europees verband en speelt binnen de Unie een aanjagende rol ten aanzien van innovatieve oplossingen. Voorts ziet het kabinet een belangrijke rol voor Nederland om een leidende rol te nemen in het debat over, en het concreet werken aan een toekomstbestendig mondiaal migratiesysteem.

De IND kijkt naast de individuele screening van sociale media van aanvragers ook op openbare sociale media naar wat er over migratie naar Europa en naar Nederland wordt gedeeld De IND gaat dit de komende tijd intensiveren en structureler beleggen. Met de betrokken partners wordt verder onderzoek gedaan en de mogelijkheden voor het actief ontmoedigen worden verder verkend.