Het bericht van een man met 7 oktober shirt in de Albert Heijn in Amsterdam

Ja, daarmee ben ik bekend.

Het bagatelliseren, bespotten of zelfs verheerlijken van aanslagen zoals deze op 7 oktober 2023 hebben plaatsgevonden zijn misplaatst en absoluut afkeurenswaardig. Het verheerlijken van terroristische misdrijven en het in het openbaar betuigen van steun aan terroristische organisaties zijn gedragingen die volledig haaks staan op uitgangspunten van onze democratische rechtsstaat.

De handhaving van de openbare orde is een verantwoordelijkheid van de politie onder gezag van de burgemeester. Strafrechtelijke handhaving is aan politie onder het gezag van het Openbaar Ministerie (OM). Zij maken, op basis van wet- en regelgeving en beschikbare informatie, een zelfstandige afweging of en hoe wordt opgetreden. Winkels bepalen zelf hun huisregels en kunnen klanten aanspreken of wegsturen als dat nodig is voor orde en veiligheid. Het is niet aan mij om te treden in operationele keuzes van een specifiek filiaal of om vooruit te lopen op eventuele handhavingsstappen binnen een bepaalde termijn.

Waar sprake is van strafbare feiten, wordt opgetreden binnen het bestaande juridische kader. Identificatie, opsporing, aanhouding en vervolging zijn aan politie en OM. Zij handelen onafhankelijk en op basis van feiten en het wettelijk bewijsstelsel. De rijksoverheid ondersteunt dit met kaderstelling, prioritering op fenomenenniveau en middelen, maar treedt niet in individuele zaken.

Zoals aangegeven in mijn antwoorden op vraag 3 en 4 is het aan de politie en het OM om eventuele strafbare feiten te onderzoeken en, waar mogelijk, te vervolgen. De identiteit, en daarmee nationaliteits- en verblijfsrechtelijke status, van de drager van het T-shirt is mij onbekend. Voor personen met de Nederlandse nationaliteit geldt dat het Nederlanderschap in specifieke, wettelijk geregelde gevallen kan worden ingetrokken. Zo kan op grond van artikel 14, tweede lid, Rijkswet op het Nederlanderschap bij personen die onherroepelijk zijn veroordeeld voor een misdrijf met een terroristisch oogmerk intrekking van het Nederlanderschap plaatsvinden als er – naast de Nederlandse – sprake is van een tweede nationaliteit. Per casus wordt een zorgvuldige afweging gemaakt op basis van alle relevante omstandigheden. De intrekking van het Nederlanderschap gaat in de meeste gevallen gepaard met het opleggen van een terugkeerbesluit en een inreisverbod door de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Hierna dient de persoon Nederland te verlaten. Waar mogelijk wordt ingezet op (al dan niet gedwongen) terugkeer.

Naar de processen van integratie (voor zover aan de orde) en opvoeding is het slechts gissen omdat de identiteit van de T-shirtdrager niet bekend is. Het gebruik van het woord 'deporteren' acht ik gezien de historische connotatie ongepast. Voor daden van een individu kunnen het gezin of de familie niet verantwoordelijk worden gemaakt, tenzij een gezins- of familielid zelf een onrechtmatige daad heeft begaan of dat er sprake is van juridische aansprakelijkheid van ouders voor schade veroorzaakt door kinderen tot 16 jaar.

Zoals aangegeven in mijn antwoorden op vraag 3 en 4 is het wanneer sprake is (van verdenking) van strafbare feiten aan de politie en het OM om deze te onderzoeken en, waar mogelijk, te vervolgen. De IND beziet vervolgens bij een (onherroepelijke) veroordeling voor een misdrijf of dit gevolgen heeft voor het verblijfsrecht van een vreemdeling. Voor houders van een reguliere verblijfsvergunning is daarbij onder meer de glijdende schaal van toepassing. De IND beoordeelt aan de hand van de relatie tussen verblijfsduur en de zwaarte van een onherroepelijk opgelegde vrijheidsbenemende straf, en vervolgens aan de hand van het evenredigheidsbeginsel, of de verblijfsvergunning kan worden ingetrokken. Voor asielzoekers en statushouders is een EU-specifiek rechtelijk kader van toepassing, dat grotendeels is bepaald door jurisprudentie van het Hof van Justitie van de EU over de EU Kwalificatierichtlijn. Dit kader bepaalt dat er sprake moet zijn van een ernstig misdrijf (bij subsidiair beschermden) of een zeer ernstig misdrijf (bij verdragsvluchtelingen), wil de verblijfsvergunning worden ingetrokken of geweigerd. Ook indien de IND vaststelt dat er sprake is van een gevaar voor de nationale veiligheid, of artikel 1F van het Vluchtelingenverdrag kan worden tegengeworpen, kan dit gevolgen hebben voor het verblijfsrecht van een vreemdeling. Als de vreemdeling niet (meer) in het bezit is van verblijfsrecht moet de betrokkene Nederland verlaten. Waar mogelijk wordt ingezet op (al dan niet gedwongen) terugkeer. In mijn antwoord op vraag 5 lichtte ik reeds toe in welke specifieke, wettelijk geregelde gevallen sprake kan zijn van nationaliteitsrechtelijke consequenties.

Een supermarkt is een publieke ruimte. Hier geldt de Nederlandse wet- en regelgeving en eventueel extra huisregels. Winkels hebben eigen verantwoordelijkheid om een veilige omgeving te waarborgen en kunnen daarop worden aangesproken. Het is niet aan de overheid om een bedrijf uit Nederland te weren vanwege het handelen of nalaten in een individuele casus; wel kunnen we sectorbreed afspraken en good practices stimuleren.

Ik onderstreep wederom dat ik het gebruik van het woord 'deportatie' ongepast vind, gezien de historische connotatie. Voor het reces heb ik uw Kamer een wetsvoorstel gestuurd in verband met de strafbaarstelling van het verheerlijken van terrorisme en het in het openbaar betuigen van steun aan terroristische organisaties (strafbaarstelling verheerlijken van terrorisme en openbare steunbetuiging aan terroristische organisaties). De veranderende handelswijze van terroristische organisaties, de toenemende mogelijkheden van online en de toename van verheerlijking in het openbaar (bijvoorbeeld bij demonstraties) waren reden voor het tegen het licht houden van het huidig wettelijk instrumentarium. De voorgestelde strafmaat bij de zwaarste vormen betreft een gevangenisstraf van ten hoogste twee jaren of geldboete van de derde categorie. Daarnaast verwijs ik naar mijn eerdere antwoorden op vragen 3 en 4 over het aan de bevoegde autoriteiten voorbehouden strafrechtelijke optreden, en bij vragen 5 en 7 over eventuele nationaliteits- en vreemdelingrechtelijke consequenties die kunnen volgen op begane strafbare feiten.

De minister-president is er voor alle Nederlanders en dus ook voor Joodse Nederlanders. De beantwoording binnen 48 uur was niet mogelijk.