Het in het zonnetje zetten van Booking, terwijl dit bedrijf bijdraagt aan illegale Israëlische nederzettingen op bezet Palestijns gebied

Ja. Het gesprek met de CFO van Booking Holdings was een eerste, algemene kennismaking in het kader van het bredere contact dat de Nederlandse overheid onderhoudt met het Nederlandse bedrijfsleven. Het bericht op sociale media had uitsluitend tot doel dit kennismakingsgesprek kort weer te geven.

Zie antwoord op vraag 1.

Het kabinet weet dat Booking actief is in de bezette Palestijnse Gebieden en vindt dit onwenselijk. Dit is meermaals aan Booking duidelijk gemaakt op verschillende momenten. Gezien de Nederlandse positie over de onrechtmatigheid van de Israëlische bezetting ontmoedigt de Nederlandse overheid economische relaties met bedrijven in onrechtmatige Israëlische nederzettingen in de bezette gebieden. Dit beleid is van toepassing op activiteiten van Nederlandse bedrijven als die direct bijdragen aan de aanleg en instandhouding van nederzettingen of die de aanleg of instandhouding direct faciliteren. Het gaat om activiteiten in nederzettingen, activiteiten met bedrijven gevestigd in nederzettingen, en activiteiten buiten nederzettingen die ten gunste komen aan nederzettingen.

Zie het antwoord op vraag 3.

Over eventuele interne bedrijfsvertrouwelijke informatie of interne afwegingen van een specifiek bedrijf kunnen geen uitspraken worden gedaan.

Op 11 augustus heeft de minister-president een kennismakingsgesprek gehad met financieel directeur Ewout Steenbergen van Booking Holdings (het moederbedrijf van Booking.com). Het is gebruikelijk en waardevol om goede contacten te leggen met bedrijven als Booking. Booking is een Nederlands bedrijf en een grote werkgever voor talentvolle techmedewerkers, vooral in de regio Amsterdam. Ook speelt het een voortrekkersrol als het gaat om innovatief gebruik van Artificial Intelligence. Het gesprek ging dan ook over de economische kansen die zij hier zien. Omdat het gesprek zich richtte op de economische rol van Booking in Nederland en de innovatiekracht van het bedrijf, ging de online communicatie daarover. Dat neemt niet weg dat het kabinet zich zeer bewust is van de maatschappelijke verantwoordelijkheden van bedrijven en hier belang aan hecht. Binnen het bredere beleid blijft gelden dat bedrijven geacht worden hun mensenrechtelijke verantwoordelijkheid serieus te nemen.

Zie antwoord op vragen 6 en 7.

Zoals aangegeven, betrof het gesprek van 11 augustus jl. een kennismaking, zie het antwoord op vraag 1. Het kabinet weet dat Booking actief is in de bezette Palestijnse Gebieden en vindt dit onwenselijk. Booking is bekend met de positie van het kabinet. Dit is meermaals aan Booking duidelijk gemaakt op verschillende momenten.

Het beleid van het kabinet ten aanzien van de onrechtmatigheid van Israëlische nederzettingen en de verantwoordelijkheid van bedrijven om mensenrechten te respecteren is helder vastgelegd in het kabinetsbeleid en wordt uitgedragen aan bedrijven.

Zoals in het antwoord op vraag 3 is aangegeven heeft het kabinet in gesprekken meermaals duidelijk gemaakt aan Booking het onwenselijk te vinden dat het bedrijf actief is in de bezette Palestijnse gebieden. Waar opportuun worden deze kwesties in bilaterale contacten en in het kader van het ontmoedigingsbeleid aan de orde gesteld.

Ja, zie het antwoord op vraag 3. Nederland heeft ook nationale handelsmaatregelen ingesteld tegen goederen uit onrechtmatige Israëlische nederzettingen. Deze maatregelen moeten voorkomen dat Nederlandse economische activiteiten bijdragen aan het bestendigen van een situatie die strijdig is met het internationaal recht.

Ja. De extreme uitingen van minister Ben Gvir hebben er toe geleid dat Nederland hem persona non grata heeft verklaard en heeft geregisterd in het Schengeninformatiesysteem, zie het antwoord op vraag 3.

Het kabinet heeft conform het ontmoedigingsbeleid meerdere keren aan Booking duidelijk gemaakt dat het diens activiteiten in de door Israël bezette gebieden onwenselijk vindt. Dit blijft het kabinet doen.

Het kabinet heeft hierover reeds actief en kritisch het gesprek gevoerd met Booking.com en daarbij consequent duidelijk gemaakt dat activiteiten in de door Israël bezette gebieden onwenselijk zijn. Ook in de toekomst zal het kabinet deze lijn blijven uitdragen.

Het Tijdelijke Sanctiebesluit onrechtmatige nederzettingen in de door Israël bezette gebieden ziet toe op het weren van goederen afkomstig uit de onrechtmatige nederzettingen in de door Israël bezette gebieden van de Nederlandse markt. Niet op diensten zoals door Booking.com worden verleend. Het kabinet informeert de Kamer op korte termijn over de verkenning die het heeft gedaan ten aanzien van een verbod op dienstenhandel met en investeringen in de onrechtmatige Israëlische nederzettingen. Er is geen specifiek contact geweest met Booking.com over dit onderwerp.

Zie het antwoord op vraag 13.

Zie het antwoord op vraag 13.

Het Internationaal Gerechtshof is duidelijk in zijn advies van 19 juli 2024. Derde staten mogen niet bijdragen aan het in stand houden van de door Israël gecreëerde onrechtmatige situatie in de bezette Palestijnse Gebieden. Het kabinet onderschrijft dat economische activiteiten een rol kunnen spelen bij het vestigen, in stand houden en uitbreiden van onrechtmatige Israëlische nederzettingen in bezet Palestijns gebied, en dat bedrijven een bijzondere verantwoordelijkheid hebben om mensenrechtenrisico's in hun activiteiten en ketens te voorkomen en aan te pakken. Dit sluit aan bij het Nederlandse ontmoedigingsbeleid ten aanzien van economische relaties met onrechtmatige Israëlische nederzettingen en bij de inzet op IMVO. Nederland heeft bovendien maatregelen genomen om producten uit de onrechtmatige Israëlische nederzettingen te weren van de Nederlandse markt. In die context vindt het kabinet het onwenselijk dat Booking.com actief is in de bezette Palestijnse Gebieden en heeft dit meermaals aan het bedrijf duidelijk gemaakt, conform het eerder geschetste ontmoedigingsbeleid.

Zie het antwoord op vraag 3 en vraag 18.

Zie het antwoord op vraag 3 en 10.

Het kabinet is bekend met het onderzoek, maar op basis van de fiscale geheimhoudingsplicht van artikel 67 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR) kan het kabinet niet ingaan op de individuele fiscale positie van een belastingplichtige.

In Nederland gevestigde bedrijven kunnen gebruik maken van bestaande Nederlandse fiscale faciliteiten als zij aan de fiscale voorwaarden daarvoor voldoen. Deze faciliteiten zijn niet gericht op specifieke bedrijven of om gebruikt te worden als instrument in internationale betrekkingen.

Op basis van de fiscale geheimhoudingsplicht van artikel 67 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR) kan het kabinet niet ingaan op de individuele fiscale positie van een belastingplichtige. De overige genoemde niet fiscale onderdelen worden niet centraal bijgehouden.

Zie het antwoord op vragen 3 en 22.

Booking.com staat al langer in de VN-database. Het feit dat het bedrijf hierin blijft staan in 2025 was voor het kabinet geen aanleiding om hier anders mee om te gaan. Zie ook het antwoord op vraag 3.

Zie het antwoord op vraag 22. Het kabinet stelt IMVO-voorwaarden in het kader van het BHOS-bedrijfsleveninstrumentarium. Ondernemingen die hier gebruik van willen maken worden geacht de OESO-richtlijnen te onderschrijven en toe te passen.

Het kabinet kan niet speculeren over de beweegredenen van Booking en de rol van het ontmoedigingsbeleid in hun afweging. Het ontmoedigingsbeleid is één van de manieren waarop Nederland bedrijven aanspreekt op hun verantwoordelijkheid om niet bij te dragen aan de aanleg en instandhouding van onrechtmatige Israëlische nederzettingen. Of een individueel bedrijf ondanks dat beleid toch doorgaat met dergelijke activiteiten, is daarmee geen graadmeter voor de effectiviteit van het ontmoedigingsbeleid. Bovendien heeft het Gerechtshof Den Haag de Staat in het gelijk gesteld ten aanzien van vragen over de effectiviteit van het ontmoedigingsbeleid. Het ontmoedigingsbeleid is daarnaast één instrument binnen de bredere inzet van het kabinet.

Het kabinet komt, zoals is toegezegd aan de Kamer, op korte termijn met een Kamerbrief over de verkenning ten aanzien van een verbod op dienstenhandel en investeringen in relatie tot de door Israël bezette gebieden.

De vragen zijn zo spoedig mogelijk beantwoord, waarbij vragen met dezelfde strekking gezamenlijk zijn beantwoord.